Route ‘geloofsstrijd’:

een expositiereeks in zeven historische kerken

Olivia Arthur, Pat van Boeckel, Desiree Dolron, Marjolein Edwall, Shadi Ghadirian, Gerald van der Kaap, Rob Nypels

Een route door eeuwenoud cultuurlandschap langs eigentijdse fotografie en mediakunst in historische kerken. Het thema ‘Geloofsstrijd’ wordt benaderd vanuit verschillende religieuze perspectieven. De route verknoopt geschiedenis met actuele thematiek.

Alle locaties zijn open op zaterdag en zondag 13.00-17.00uur

Shadi Ghadirian
Nil Nil
Recent fotowerk over oorlog en alledaags leven.

Shadi Ghadirian (Teheran 1974) studeerde fotografie aan de Islamic Azad University in Teheran. Haar werk is nauw verbonden met haar identiteit als moslima in Iran. Ghadirian trok vooral de aandacht met de serie Like Everyday uit 2000-2001, waarna haar ster snel rees en ze exposeerde in tal van Europese en Amerikaanse musea en galeries. Like Everyday toont volledig gesluierde vrouwen, in met bloemetjes bedrukt textiel in plaats van de typisch Iranese chador, met op de plaats van het gezicht een huishoudelijk attribuut. Het is verleidelijk de aanklacht tegen de vrouw als object zowel als de repeterende routine waaraan veel vrouwen gehouden zijn als een islamitische aangelegenheid te zien. Ghadirian wijst er echter op dat de thematiek een welhaast universele dimensie heeft. 

Shadi Ghadirian bevraagt, kortom, de positie van vrouwen in de samenleving en onderzoekt aspecten als censuur, religie en moderniteit. De nieuwe series White Square en Nil Nil uit 2008 borduren hierop voort en voegen er het aspect van oorlog en strijd aan toe. Door militaire voorwerpen te voorzien van een rood zijden lintje en tegen een witte, neutrale achtergrond te fotograferen, ogen deze attributen van dood en verderf welhaast delicaat. In Nil Nil zijn ze doorgedrongen in het huiselijke domein, waarmee de dreiging van conflict zich binnen vreedzaam alledaags leven manifesteert.  

Nicolaikerk Appingedam
Wijkstraat 32, 0596 623313

NB: zon 13 sept 14:00-16:00 niet toegankelijk vanwege voorstelling


Gerald van der Kaap
St Matthew Passion Remix
Een dance-versie van de Mattheus Passion.


Gerald van der Kaap (Enschede 1959) is fotograaf, beeldend kunstenaar en een veelgevraagd vj. Hij wordt beschouwd als een grondlegger van de toepassing van nieuwe media in de beeldende kunst. Van der Kaap studeerde aan de Academie voor Beeldende Kunsten St. Joost in Breda. Hij begon zijn loopbaan als fotograaf en uitgever van het tijdschrift Zien en als producer van Rabotnik TV.  In 1991 had hij een eerste solotentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam, waarna vele exposities volgden in binnen- en buitenlandse musea en galeries. Zijn BlindRom v0.9  uit 1993 is een van de eerste multimedia Cd-roms.

Voor New Generation Remix van de Mattheus Passion nodigde Van der Kaap dj’s en vj’s uit om een dance-versie van Bachs meesterwerk te maken met als inzet een audiovisueel duizelingwekkend en eigentijds spektakel rond het lijdensverhaal van Christus.

www.geraldvanderkaap.com

Kerk Eenum
IJzerbaan 14, 0596 572405 / 050 3164618

Rob Nypels
Massif Central (2006-2009)
Doorleefd landschap als expressie van innerlijke strijd.


Rob Nypels (Leiden 1951) deed na een opleiding aan de Koninklijke Academie in Den Haag een vervolgstudie aan de Jan van Eijck Academie in Maastricht. Tegenwoordig woont en werkt hij in het Massif Central in de Franse Auvergne.

Ruim tien jaar geleden fotografeerde Nypels daar de resten van fresco’s in Romaanse plattelandskerkjes, afbeeldingen van plantenmotieven en landschappelijke structuren van de natuur in de omgeving. De relatie met de architectuur gaf de foto’s een vervreemdende, trompe-l’oeilachtige expressie.

Vanaf 2006 richt Nypels zich op het landschap zelf. De inzet daarbij is het ontwikkelen van een rauwe, onbevangen benaderingswijze om de gebruikelijk afstand tot de natuur te overbruggen. Zijn foto’s zijn een verbeeldingen van de waargenomen werkelijkheid, maar beeldiconen van doorleefde momenten van plekken in het landschap. Gevoelsaspecten als dynamiek, energie, desoriëntatie, harmonie en extase nemen de plaats in het van formele perspectief, de horizon, de verte. Het werk staat in religieuze zin dicht bij de culturen van primitieve volkeren, gezien de oriëntatie op de directe relatie tussen mens en natuur en de strijd om te overleven. Het geven van betekenis aan de omringende wereld is daarvoor een voorwaarde. 

www.robnypels.com

Kerk Heveskes
Oosterhorn 18, 0596 631366


Olivia Arthur
In the Name of God
Tatoeages als stille tekens van religieuze strijd.


Olivia Arthur (Londen, 1980) studeerde wiskunde in Oxford. Ze raakte als redacteur en fotograaf betrokken bij de universiteitskrant, werkzaamheden die haar studie schaadden, maar haar wel een eerste prijs bij een fotocompetitie opleverden. Na het bachelorexamen gooide Arthur het roer om en studeerde fotojournalistiek in Londen. Vandaag de dag wordt Olivia Arthur vertegenwoordigd door het befaamde agentschap Magnum. In 2007 won ze onder meer de Magnum Photos Inge Morath Award. 

Olivia Arthur neemt de tijd; ze observeert, spreekt met mensen, doorgrondt situaties en pas daarna fotografeert ze. Haar werk maakt dan ook een natuurlijke, intieme indruk.

De serie In the Name of God, waarvan in de Petrus en Pauluskerk een selectie wordt getoond, betreft foto’s van de Ramnamis in India. Deze leerbewerkers bewerken de huid van de heilig geachte koe. Ze worden daarom als onaanraakbaar beschouwd en staan op de laagste sport van het kastenstelsel. Het betreden van hindoetempels is hen verboden. Hun geloofsovertuiging uiten de Ramnamis door de naam van God, Ram, over hun hele lichaam te tatoeëren. Zo tonen ze geen tempel nodig te hebben om hun geloof te belijden. En bovenal provoceren ze de hogere kasten met de tatoeages van Gods naam op onrein geachte lichamen.  

www.oliviaarthur.com

Peter en Pauluskerk
Loppersum, 0596 572742

Pat van Boeckel
In den Beginne

Film over bezinning, overgave en geweld.


Pat van Boeckel (Amerongen 1962) is documentairemaker, regisseur en videokunstenaar. Een reis van zes maanden langs indianenreservaten in Amerika (1986) markeert het begin van zijn ontwikkeling als freelance filmer. Al snel vond hij een publiek in filmhuizen, op filmfestivals en op de televisie.

Van Boeckel positioneert zich in het spanningsveld van een wereld die globaliseert en vervlakt, maar ook heterogeen en veranderlijk is. In zijn documentaires en videokunst onderzoekt hij de verhouding van de mens tot de natuur en eigentijdse wijzen van zingeving, daarbij strevend naar nieuwe visies vanuit de filosofie, de religie en het gedachtegoed van inheemse volken. Zijn werk wordt gekenmerkt door eenvoud en is alleen al door het langzaam vloeiende tempo een commentaar op de snelheid en de vluchtigheid van de moderne beeldcultuur. Met de videoproductie In den Beginne won Van Boeckel de Vermeulen Brauckman Kunstprijs 2008, waarvan de resultaten in Museum Het Catharijneconvent in Utrecht geëxposeerd werden. De jury over dit kunstwerk: ‘Het is feilloos geregisseerd, kent subtiele momenten en heeft zelfs een plot. Het thema is niet alleen geactualiseerd (en op hetzelfde moment tijdloos gebleven), maar omvat eigenlijk het héle christelijke verhaal van ‘In het begin’ tot en met de Passie. Tegelijkertijd is het werk volkomen werelds en alledaags.’


Mariakerk Oosterwijtwerd
Dorpstraat 29, 0596 628581
NB: zon 13 sept 14:00-16:30 niet toegankelijk
vanwege concert


Marjolein Edwall
Indringende portretten van Chinese vervolgden.


Marjolein Edwall (Amsterdam 1963) studeerde in 2004 cum laude af aan de autonome richting van de  Fotoacademie in Amsterdam. Ze specialiseerde zich in studiofotografie over politieke onderwerpen. Zo portretteerde Edwall, die een Duits-Nederlandse moeder en een Chinese vader heeft, Chinese aanhangers van de Falun Gong die naar Nederland zijn gevlucht. De Falun Gong, een in 1992 geïntroduceerde spirituele zelfdiscipline die zich op het cultiveren van lichaam en geest richt, is sinds 1999 in China verboden. Volgelingen worden er nagejaagd, gemarteld, gedood. 

Marjolein Edwall brengt niet zozeer de kwetsuren in beeld, maar geeft de vluchtelingen met haar foto’s een gezicht en daarmee een identiteit. Aangezien de vervolgden zich ook in Nederland niet geheel en al veilig wanen, houdt ze dat gezicht nadrukkelijk vaag, en dus onherkenbaar, hetgeen bijdraagt aan de melancholieke sfeer van de foto’s.

Edwall meent dat de gedachte dat economische vrijheid ook tot vrijheid van denken leidt, een misvatting is, getuige bijvoorbeeld de recente verwikkelingen rond de islamitische Oeigoeren. Dat de geportretteerden aanhangers van de Falun Gong zijn, is daarom in zekere zin bijzaak. Ze  staan model voor alle vervolgden in China.

Kerk Solwerd
Solwerderweg 5a, 0596 623169 / 0596 62362

Desiree Dolron
Onthutsende foto’s van rituele zelfkastijding in Zuidoost-Azië.


Desiree Dolron (Haarlem 1963) is een van Nederlands succesvolste fotografen. Het Guggenheim Museum in New York en het Victoria & Albert Museum in Londen kochten werk van haar aan en in 2005 had ze een
grote overzichttentoonstelling in het Fotomuseum Den Haag. Dolron is zowel bekend om haar geënsceneerde fotografie als om haar indringende reisreportages. Die reportages vertellen niet zozeer een afgerond journalistiek verhaal, maar vormen een aaneenschakeling van op zichzelf staande momenten, geselecteerd op zeggingskracht en sfeer. Voor de serie Exaltation (1991-1999) legde Dolron in Azië en Noord-Afrika religieuze rituelen vast die uitgaan van scheiding van lichaam en geest. De foto’s
laten zien dat zelfkastijding om, in trance, dichter bij God te geraken algemeen verbreid is. Hoe gruwelijk de handelingen ook zijn, Dolron zoekt nooit de sensatie. De in contrastarme sepiatonen weergegeven
gelovigen stralen juist onaantastbare waardigheid uit. Good Friday Lenten toont hoe Filippijnse christenen aan den lijve het lijden van Christus’ kruisiging ondergaan. Er is een duidelijke overeenkomst met de
Asjoera op de tiende dag van de rouwmaand Moharram, die Desiree Dolron in Pakistan fotografeerde. Shi’iten trekken in processie door de straten, zich geselend tot bloedens toe. Ze gedenken de gewelddadige dood van Allah’s  kleinzoon Hoessein door zich diens pijn en lijden letterlijk eigen te maken.

www.desireedolron.com
(courtesie Galerie Gabriel Rolt)
Jacobuskerk Zeerijp
Borgweg 6, 0596 572486 / 0596 571826


Historische busrit:
Op zondagen 13 en 20 september rijdt een bus van
het Noordelijk Busmuseum via een landelijke route
langs alle kerkjes. Halverwege koffie, thee en koek.
Een rit kost 8 euro pp (kinderen t/m 12 jaar gratis).
Kaarten afhalen bij de balie van de Der Aa-kerk, vertrek
aldaar om 12:00, terug om ongeveer 18:00. Als u
reserveert via office@noorderlicht.com bent u zeker
van een plek.

FAVORIETEN

Voeg toe aan favorieten
Favorietenoverzicht >>