Fotografen / IN VIVO | de natuur van natuur

IN VIVO | de natuur van natuur

Terje Abusdal

Terje Abusdal

Slash & Burn (2014-2018)

Finnskogen, letterlijk ‘het bos van de Finnen’, ligt op de grens tussen Noorwegen en Zweden. In dit grote, aaneengesloten bosgebied vestigden zich in de vroege zeventiende eeuw Finse immigranten. Deze Bosfinnen brandden stukken bos plat, verbouwden er enkele jaren voedsel en migreerden vervolgens naar een ander gebied. Dit was een vroege methode van grondontginning ten behoeve van landbouw, een snelle manier om vruchtbare grond te maken waarbij de as als bemesting fungeerde. De omgang van de Bosfinnen met de natuur was geworteld in een oosters-sjamanistische traditie, waarin rituelen, toverspreuken en magische symbolen praktische, alledaagse gereedschappen waren. In Noorwegen vormen ze nu een erkende nationale minderheid, waarvan men zichzelf tot lid kan verklaren, los van feitelijke afstamming. In SLASH & BURN verwijst Terje Abusdal naar hun levenswijze, terwijl hij onderzoekt wat het betekent om een Bosfin te zijn in een tijd waarin hun cultuur en taal al lang zijn verdwenen.

Terje Abusdal >>

Catherine Balet

Catherine Balet

From Earth With Love (2011-2012)

Tijdens een dag op het strand besefte Catherine Balet dat ze de oceaan niet langer als rustgevend, maar als vijandelijk zag – vol plastic, chemicaliën en andere vervuiling – terwijl de mensen om haar heen zich gedroegen alsof er niets was veranderd. Ze verbeeldt hier haar fundamenteel veranderde relatie met de natuur en stelt het idee – en de weergave – van een maagdelijke natuur ter discussie. Voor FROM EARTH WITH LOVE zocht Balet in klassieke schilderkunst naar voorstellingen van de veronderstelde originele staat van de natuur en de verbeelding van de Hof van Eden. Deze voorstellingen vertaalde ze naar de huidige staat van het milieu, waarbij ze zorgeloze mensen plaatste in een vijandige en vervuilde natuur. Zo ontstaat een verontrustend beeld van de natuur, waarmee Balet op een speelse, parodiërende manier bewustzijn creëert. De zwart-witbeelden op de wand staan voor de harde realiteit, waarvan de kleurrijke ansichtkaarten een geïdealiseerd beeld tonen.

Catherine Balet >>

Lionel Bayol-Thémines

Lionel Bayol-Thémines

High Land (2015)

Hoe zal de aarde eruitzien na het huidige Antropoceen, in een toekomstig tijdperk waarin de mensheid allang verdwenen is, maar het klimaat van onze wereld nog steeds de gevolgen ondervindt van onze activiteiten? In dit onderzoek gebruikt Lionel Bayol-Thémines speciale software om de digitale code van landschapsfoto’s aan te passen. De vervreemdende landschappen die daarvan het resultaat zijn, laten in combinatie met de driedimensionale presentatie een kunstmatige natuur zien. Het profiel van de installatie HIGH LAND lijkt op een golf, alsof de dreiging van de klimaatverandering zich heeft verspreid naar gebieden die tot op heden gespaard zijn. Door zijn werk in drie dimensies te presenteren en te experimenteren ten opzichte van de vorm waarin berglandschappen traditioneel worden afgebeeld, brengt Bayol-Thémines de onzichtbare mutaties van het landschap door menselijke activiteiten aan het licht – van industriële vervuiling en radioactieve straling tot de impact van biotechnologieën. HIGH LAND maakt onderdeel uit van het grotere project Silent Mutation (Post Antropocene).

Lionel Bayol-Thémines >>

Sergio Belinchón

Sergio Belinchón

Venus Grotto (2013-2018)

Sergio Belinchóns schilderachtige beelden mogen er gefotoshopt uitzien, maar het zijn allemaal foto’s van natuurlijke grotten die voor toeristen op een dramatische manier zijn uitgelicht. Grotten zijn indrukwekkende natuurlijke omgevingen, ontstaan over een tijdsspanne van miljoenen jaren, lang voordat de mens er was. De bijzondere verlichting legt een kunstmatige laag over die krachtige plekken en vormt een toe-eigening die de menselijke impact op de natuur meer dan duidelijk maakt. In 1876 liet koning Lodewijk II van Beieren in een van zijn kastelen de Venusgrot bouwen. In deze namaakdruipsteengrot, die in de kleuren rood, groen en blauw kon worden verlicht, luisterde de vorst naar Wagners opera’s. Het gevoel van kitsch dat deze grot bij Belinchón opriep, vond hij ook terug in de grotten die hij voor VENUS GROTTO fotografeerde.

Sergio Belinchón >>

Aletheia Casey

Aletheia Casey

No Blood Stained the Wattle (2016-2017)

In haar serie NO BLOOD STAINED THE WATTLE gebruikt Aletheia Casey de gewelddadige conflicten en massamoorden tijdens de kolonisatie van Tasmanië om te onderzoeken hoe de aarde sporen van historische trauma’s met zich meedraagt. De Tasmaanse Aboriginals woonden er veertigduizend jaar lang, totdat de Britse invasie in 1803 hun leven verwoestte. Het conflict leidde tot de Black War, een guerrillaoorlog die de achtergrond vormt voor Casey’s werk. Met haar portretten van afstammelingen van inheemse Tasmaniërs vertelt ze het verhaal van een volk dat diep is verbonden met zijn land. Casey nam haar foto’s op plaatsen waar massamoorden plaatsvonden en de geest van het volk volgens haar nog altijd rondwaart. Ze bewerkte de fotografische film met pigmenten en stenen uit het gebied, als symbool van onze geschiedenis, onze herkomst die beter begrepen dient te worden. De titel is een cynische verwijzing naar de mythe van een bloedeloze immigratie – de wattle-bloem is een nationaal Australisch symbool.

Aletheia Casey >>

Jon Cazenave

Jon Cazenave

UR AITZ

In UR AITZ voorziet Jon Cazenave foto’s van een nieuwe betekenislaag, geïnspireerd door bezoeken aan Paleolitische grotten op diverse locaties in Europa. Hij beschildert zijn beelden met minerale pigmenten die hij uit dezelfde natuur haalt als waar hij eerder de foto’s maakte. Hij gebruikt daarvoor dezelfde schildermethode die de mens in de paleolithische periode, vele duizenden jaren geleden, gehanteerd moet hebben om rituele rotsschilderingen te maken. Door de pigmenten te confronteren met een documentaire weergave van de natuur waaruit ze afkomstig zijn, roept hij verschillende niveaus van werkelijkheid op. Cazenave creëert een ontmoeting van het heden met ons meest voorouderlijke verleden, uit een tijd waarin de term ‘landschap’ nog niet beladen was met de menselijke culturele blik. De titel van zijn serie refereert aan de rots – aitz in het Baskisch – waaruit het pigment wordt gewonnen en het water – ur – waarmee het vervolgens wordt verdund.

Jon Cazenave >>

  • Hiruki Belagua, 2017

Alejandro Chaskielberg

Alejandro Chaskielberg

Laberinto

Twintig jaar geleden legde een alternatief echtpaar in het grootste geheim een labyrint aan in de bergen van Patagonië, de zuidelijke punt van Zuid-Amerika, in een gebied dat door bosbranden was verwoest. Alejandro Chaskielberg ontdekte het doolhof tijdens een kampeertrip en was gebiologeerd: door het verlies van richtingsgevoel leek iedereen die door het labyrint liep betoverd te worden, de wereld erbuiten te vergeten en in contact te komen met zijn ziel. Chaskielberg gebruikte dit gegeven als metafoor voor heel Patagonië, dat hij als één groot labyrint beschouwt. In LABERINTO portretteert hij de magie en het mysterie van de landschappen en inwoners van Patagonië door landschapskunst, nachtfotografie en portretfotografie te vermengen. Hij vroeg mensen uit lokale gemeenschappen deel te nemen aan cinematografische scenario’s, verfde bomen en paden, en gebruikte fakkels om verschillende landschapskunstwerken te creëren die hij vervolgens vastlegde.

Alejandro Chaskielberg >>

Juan Fabuel

Juan Fabuel

14,24 (2008-2016)

Achter de onheilspellende schoonheid van deze mediterrane landschappen, in stilte badend in maanlicht, gaat een lange geschiedenis schuil. Voor de meesten van ons zullen de stranden in Zuid-Europa associaties oproepen met vakantie, ontspanning en vrije tijd. Als culturele bakermat en een van de dichtstbevolkte gebieden op aarde is de regio rond de Middellandse Zee dan ook sinds mensenheugenis verbonden geweest met toerisme, maar evenzeer met handel en migratiestromen. Zoals we op het nieuws kunnen zien, fungeren de afgebeelde stranden nog altijd als aankomstplaatsen voor mensen die op zoek naar een nieuwe toekomst alles hebben achtergelaten, reizend met alleen het licht van de maan en de sterren als kompas. Door deze Mediterrane stranden ‘s nachts te fotograferen, ontdoet Juan Fabuel de vakantiebestemmingen van hun eerdere betekenis. Het worden anonieme plekken, wachtend op een invulling. De serie is vernoemd naar het aantal kilometers dat Europa van Afrika scheidt.

Juan Fabuel >>

Dana Fritz

Dana Fritz

Terraria Gigantica: The World Under Glass (2007-2011)

De getoonde foto’s in TERRARIA GIGANTICA: THE WORLD UNDER GLASS zijn gemaakt in Biosphere II. Het is een van ‘s werelds grootste indoorlandschappen waar planten groeien in zorgvuldig nagebootste ecosystemen, ter vermaak en educatie van toeristen en ter ondersteuning van wetenschappelijk onderzoek. Biosphere II is in de jaren tachtig ontworpen als een luchtdichte replica van de aarde, ten behoeve van onderzoek naar ruimtekolonisatie – Biosphere I is onze aarde zelf. Het experiment mislukte en de locatie wordt nu gebruikt voor onderzoek en educatie over duurzaamheid. Deze en andere architecturale en bouwkundige wonderen, met ecosystemen die elders onmogelijk zouden kunnen bestaan, zijn symbolen van onze complexe relatie met de natuurlijke wereld. Fritz nodigt zo de kijker uit om na te denken over onze verantwoordelijkheden en onze ecologische toekomst.

Dana Fritz >>

Michael Lange

Michael Lange

Berg (2013-doorlopend)

BERG is een meditatieve verkenning van onze relatie met het overweldigende, sublieme landschap. Michael Lange volgt het idee dat de massieve rotslandschappen in de loop der tijd samenvloeien met de oerkrachten die ze geschapen hebben. BERG gaat over de rauwe, ontoegankelijke natuur, de kliffen en ravijnen, het spel van de wind en wolken, de sneeuw en de regen in het onbeweeglijke decor van rotsen. Door dagen, weken achtereen in de Franse Alpen door te brengen, blootgesteld aan de elementen, terwijl hij wachtte op de juiste omstandigheden om te fotograferen, kreeg Lange een diepe band met de bergen. Dit is het derde deel van zijn landschapsonderzoek, dat eerder gestalte kreeg in de series Wald en Fluss.

Michael Lange >>

Claire Laude

Claire Laude

When Water Comes Together With Other Water (2011-2016)

De beelden van Claire Laude zijn vergankelijke puzzelstukjes, die de natuur tonen alsof het een andere wereld is in een spel met de betekenis van ‘aanwezigheid’. Ze stelt de handeling van het waarnemen ter discussie, als iets dubbelzinnigs waarin realiteit, geheugen en poëzie samenkomen. In WHEN WATER COMES TOGETHER WITH OTHER WATER, naar de titel van een gedicht van Raymond Carver, combineert Claire Laude landschapsfotografie met installaties van gevonden materialen. Ze haalt resten van planten en bomen uit hun normale context en bewerkt ze. Ze doet hetzelfde met sporen van vroegere aanwezigheid op plaatsen waar ooit iets of iemand heeft geleefd. Door de elementen mensheid, plaats en tijdloosheid te combineren met vale kleuren en een minimale compositie benadrukt Laude de kwetsbaarheid van de relatie tussen lichaam en natuur.

Claire Laude >>

Olivia Lavergne

Olivia Lavergne

Jungles

In JUNGLES wordt de kijker ondergedompeld in beelden van een weelderig, tropisch woud. De vreemde schoonheid van deze landschappen is echter bedrieglijk: door haar manier van fotograferen presenteert Olivia Lavergne een compleet getransformeerd, fictief regenwoud. In haar foto’s vallen de landschappen ten prooi aan experimenten, waarin ze onder andere zware flitsers en studiolampen gebruikt – ze neemt koffers vol mee op haar reizen – om het woud met licht af te tasten. Illusie en realiteit raken zo verstrengeld, de eerste wordt misschien wel geloofwaardiger dan de tweede. Door de contrasten sterker aan te zetten dan ze in werkelijkheid zijn en de traditionele kleuren van de landschapsschilderkunst te gebruiken, verkent ze een gebied terwijl ze het tegelijkertijd aan een metamorfose onderwerpt.

Olivia Lavergne >>

Lisa McCarty

Lisa McCarty

Transcendental Concord (2014-2016)

In TRANSCENDENTAL CONCORD legt Lisa McCarty de geest van het transcendentalisme vast. Deze filosofische en literaire stroming ontstond in de jaren 1830 en 1840 in New England in de Verenigde Staten. Zij wordt gekenmerkt door een diepgaande band met de natuur, het geloof in de inherente goedheid van de mens en een zelfstandige en zelfvoorzienende levenswijze. De kern van het transcendentalisme werd gevormd door een groep schrijvers en filosofen in Concord, Massachusetts, waarvan Bronson en Louisa May Alcott, Ralph Waldo Emerson, Nathaniel Hawthorne en Henry David Thoreau de bekendste zijn. Het was de eerste Amerikaanse filosofische beweging, wiens gedachtegoed nog steeds nieuwe generaties beïnvloedt. Daaronder McCarty zelf, die voor dit werk evenveel fotografeerde, wandelde als las. Zo brengt ze via het landschap dat de filosofie van het transcendentalisme voedde een eerbetoon aan de idealen van deze beweging.

Lisa McCarty >>

Francesco Merlini

Francesco Merlini

Valparaiso (2016-2018)

Francesco Merlini werd geboren in een vallei in de Italiaanse Alpen, die hij aanduidt als Valparaiso. Hoewel hij opgroeide in Milaan, heeft hij een sterke band met dit gebied. Niet alleen kwam hij er veel als kind, ook stierf zijn vader er toen hij vijftien was en verdween zijn moeder er een jaar geleden spoorloos. De haat-liefdeverhouding die Francesco met zijn geboortegrond ontwikkelde, is de leidraad in zijn fotografische essay VALPARAISO. Daarin mengt hij herinneringen met zijn dromen, nachtmerries en visioenen die zich op deze plek afspeelden, in een verstilde fotografische taal die de kijker dwingt tot aandacht. Elke documentaire aspiratie ging overboord toen Merlini zich besefte dat hij nooit echt geïnteresseerd is geweest in het natuurschoon of de realiteit in deze vallei. Met deze serie wil hij enkel een stem geven aan een plek die alleen door in onze levens aanwezig te zijn mensen verandert, beschermt en doodt.

Francesco Merlini >>

Catherine Nelson

Catherine Nelson

Unstill Life (2015)

De wereld van onderwaterplanten is donker en modderig, maar in UNSTILL LIFE presenteert Catherine Nelson een onderwaterwereld die menselijk kan worden genoemd: ze is zowel vertrouwd als onbekend. Nelson creëerde een nieuwe vorm van natuur, die ze zorgvuldig rangschikte en herschiep tot een supervorm van zichzelf. De stengels van de planten zijn zo gedraaid dat ze zich van hun beste kant laten zien. De tijd is gecomprimeerd: alle lelies staan in de knop, terwijl ze tegelijkertijd bloeien en sterven. Met haar digitale beelden refereert Nelson aan de prestaties van de mensheid, die in hoog tempo de geheimen van de natuur ontcijfert en al het bestaande probeert te verbeteren.

Catherine Nelson >>

Daan Paans

Daan Paans

Rhinoceros (2016)

Met deze afbeeldingen van een ongerept regenwoud, met fauna uit vervlogen tijden, gaat Daan Paans in op blinde vlekken in onze visuele geschiedschrijving. Hij modelleerde het woud naar een negentiende-eeuwse gravure die de aarde voor het ontstaan van de mensheid verbeeldt. Ons beeld van wat paradijselijk is, wordt bepaald door oude archetypen, die deze gravure, maar ook nog steeds onze hedendaagse perceptie kleuren. Paans onderzocht tevens ons opnieuw creëren van de oeros (over het heden) en ons beeld van meteorieten (over de toekomst), eveneens onderwerpen waarvan we een beeld hebben zonder ze ooit in het echt gezien te hebben. De titel RHINOCEROS refereert aan de houtsnedes van neushoorns door Albrecht Dürer, vijfhonderd jaar geleden gemaakt op basis van een handvol beschrijvingen – nog lange tijd daarna trok niemand de waarheid ervan in twijfel. De afbeelding werd, met al zijn fouten, een onderdeel van ons collectieve geheugen.

Daan Paans >>

Benedikt Partenheimer

Benedikt Partenheimer

Memories of the Future (2017)

MEMORIES OF THE FUTURE toont het veranderende metabolisme van de aarde. De Amerikaanse staat Alaska is voor zijn inkomsten zo afhankelijk van olie, dat zijn economie vergelijkbaar zou zijn met die van Koeweit en Saoedi-Arabië als het een land zou zijn. Tegelijkertijd is Alaska een van de slagvelden van de klimaatverandering. De temperatuur is in Alaska meer dan twee keer zo veel gestegen als in de rest van de Verenigde Staten, waardoor de voorheen permanent bevroren ondergrond langzaam ontdooit. De serie bestaat uit twee delen. In DRUNKEN FOREST toont Benedikt Partenheimer hoe de dooi van de permafrost leidt tot ‘dronken bomen’. Omdat de voorheen vaste bodem verandert in onstabiele modder, een proces dat wordt aangeduid als thermokarst, kantelen de bomen. METHANE maakt het methaan zichtbaar dat duizenden jaren in de bevroren bodem opgeslagen is geweest, maar door de dooi vrijkomt en het broeikaseffect verder versnelt. Met zijn foto’s van brandend methaan, verbindt Partenheimer de twee gezichten van Alaska – de grootschalige winning van fossiele energie en de klimaatverandering.

Benedikt Partenheimer >>

Louis Porter

Louis Porter

A01H: Cyanotypes of New Plants or Processes for Obtaining Them

Gebruikmakend van een beeldtaal uit de vroege fotografie toont Louis Porter genetisch gemodificeerde planten en de eigendomsclaims die grote bedrijven daarop leggen. De manier waarop we de schoonheid van de natuur vastleggen is historisch gezien fundamenteel verbonden met hoe we haar definiëren en claimen in zowel onderzoek als commercie. Hoewel bedrijven als Monsanto en Bayer tegenwoordig slecht in het nieuws komen omdat ze (vooral genetisch gemodificeerde) planten patenteren, trad in de Verenigde Staten al in 1930 een wet in werking die dit mogelijk maakte. Het laatste deel van de titel van deze serie is dezelfde als die van een patentcategorie van het United States Patent and Trademark Office: New Plants or Processes for Obtaining Them. Op basis van de illustraties van gepatenteerde planten uit de openbare database van deze instelling maakte Louis Porter een serie cyanotypieën, een fotografisch proces waarbij een cyaanblauwe afdruk ontstaat. Daarmee refereert hij aan het ontstaan van de technische weergave en classificatie van fauna: in 1843 verscheen Photographs of British Algae: Cyanotype Impressions van Anna Atkins, dat alom wordt gezien als de eerste publicatie met fotografische afbeeldingen.

Louis Porter >>

Susannah Sayler & Edward Morris

Susannah Sayler & Edward Morris

Their World is Not Our World (2012)

THEIR WORLD IS NOT OUR WORLD is een fotoserie en video-essay over de Oostvaardersplassen. In dit natuurgebied lopen dieren rond die zijn gefokt als pre-agrarische versies van zichzelf. Als gevolg van de golfbeweging in de aantallen van dergelijke geïntroduceerde dierenpopulaties, zijn de Oostvaardersplassen onderwerp van een heftig debat geworden over wat het betekent om een natuurgebied te managen en wat het impliceert om de ‘natuurlijke dynamiek zijn loop te laten hebben’, zoals op de website van het natuurgebied wordt gesteld. Met hun serie verkennen Sayler / Morris de grenzen tussen wildheid en controle, en de menselijke wens om verbinding aan te gaan met de ander, maar deze ook te domineren.

Susannah Sayler & Edward Morris >>

Diana Scherer

Diana Scherer

Interwoven - Exercises in Root System Domestication (2015-doorlopend)

In INTERWOVEN kijkt Diana Scherer naar het wortelsysteem van planten alsof het wol is. Samen met een aantal biologen ging ze op zoek naar een techniek om de groei van plantenwortels te controleren. Ze ontwikkelden ondergrondse sjablonen waarlangs de wortels kunnen groeien, met vormen die gebaseerd zijn op natuurlijke geometrische principes. De wortels versmelten met de sjablonen tijdens het groeiproces, waardoor ze in feite zichzelf weven of breien. Nadat het natuurlijke wortelsysteem zich in kunstmatige patronen heeft laten sturen, heeft het de schijn van een onnatuurlijk materiaal. Ze presenteert haar werk zowel als fotografie als in de vorm van objecten. Diana Scherer verkent daarmee in haar werk de dubbelzinnige relatie tussen de mens en zijn natuurlijke milieu, dat hij koestert en tegelijkertijd op roekeloze wijze manipuleert.

Diana Scherer >>

Claudius Schulze

Claudius Schulze

State of Nature

Claudius Schulze reisde vijftigduizend kilometer door Europa om met een grootformaat camera vanaf een hoogwerkplatform schijnbaar pittoreske landschappen te fotograferen. Maar elk landschap vertoont imperfecties, de mens heeft er beschermingen tegen natuurrampen aangebracht die onlosmakelijk onderdeel van het landschap zijn geworden. In het antropoceen, het geologische tijdperk waarin de aarde en de atmosfeer de gevolgen van menselijke activiteit ondervinden, verhoogt extreem weer constant de dreiging van stormen, overstromingen en lawines. Het is de civiele techniek die ons tot nu toe uitstekend beschermt tegen die gevaren, die elders in de wereld al dramatische consequenties hebben. Schulze’s foto’s tonen de manier waarop idyllische landschappen niet alleen door deze bolwerken worden doorkruist, maar vaak zelfs niet zonder hen zouden kunnen bestaan.

Claudius Schulze >>

Tara Sellios

Tara Sellios

Testimony (2015-doorlopend)

In haar schilderachtige work in progress TESTIMONY gebruikt Tara Sellios gedroogde insecten, dierenskeletten en ander organisch materiaal om de ongepolijste schoonheid en kracht van de natuurlijke wereld vast te leggen. Ze rangschikte het organische materiaal uitermate precies, tot welhaast sculpturale stillevens, die met hun levensgrote formaat refereren aan de traditie van de altaarstukken uit de schilderkunst. Bij de compositie liet Sellios liet zich inspireren door voorstellingen van het einde der tijden, waarbij de hemel is gevuld met vallende of vliegende engelen, demonen en andere wezens. Ze wil met haar werk een emotionele reactie oproepen waarin verwondering en verleiding, angst en afkeer samengaan, en appelleren aan de oerinstincten die alomtegenwoordig zijn in de natuurlijke wereld.

Tara Sellios >>

Christine Simpson

Christine Simpson

Everything’s (Dis)connected (2012-2018)

In EVERYTHING’S (DIS)CONNECTED zet Christine Simpson de schoonheid van al dat leeft tegenover signalen van een uit elkaar vallende wereld. Ze toont daarmee de essentie van het Antropoceen, het tijdperk waarin het klimaat en de atmosfeer de gevolgen van menselijke activiteiten ondervinden. In haar digitaal gemanipuleerde collages plaatst ze natuurlijke en onnatuurlijke werelden naast elkaar, waarbij ze het oerelement water gebruikt als een middel om de desastreuze effecten van stijgende zeespiegels, vervuiling en smeltende ijskappen over te brengen. Zo wordt zichtbaar hoe het eigen, natuurlijke ritme waarin ecosystemen zich reproduceren en vernieuwen, wordt verstoord door menselijke activiteiten. Het werk toont ons falen in onze verantwoordelijkheid voor de planeet waarvan we zo afhankelijk zijn.

Christine Simpson >>

David Stephenson

David Stephenson

Nature Lovers (2017-2018)

NATURE LOVERS bestaat uit een reeks video’s die het gedrag van bezoekers op plaatsen met een overweldigende natuur observeren. Een veelvoorkomende activiteit op deze plaatsen is het maken van foto’s, in het bijzonder selfies. Daarmee rijst de vraag in welke mate narcisme en de handeling van het vastleggen en weergeven van de natuur onze beleving van de natuurlijke wereld beperken. Door te filmen vanaf vaste punten en het verstrijken van de tijd in de beelden digitaal aan te passen, verhoogt David Stephenson het contrast tussen de immense periodes van de geologische tijdperken waarin de betreffende natuur is ontstaan, en de vergankelijkheid van de mens.

David Stephenson >>

Marvin Tang

Marvin Tang

Stateland (2015)

Singapore heeft een nationale identiteit als ‘tuinstaat’. Met het vele officiële groen onderscheidt de stadstaat zich van omringende landen. In de dichte stadsbossen van Singapore zijn in de loop der tijd heimelijk allerlei sier- en moestuintjes ontstaan, als een stil protest tegen het opgelegde karakter van de staatsnatuur en het verdwijnen van natuurlijke plekken. Met het dikke gebladerte van de omringende bomen als camouflage is het bestaan van deze tuintjes alleen of te leiden uit de mensen die het bos in en uit lopen met potten en planten. Voor STATELAND legde Marvin Tang deze geheimzinnige tuintjes vast, terwijl hij zich afvraagt hoe deze bewerkte lapjes grond zijn ontstaan en welk doel ze dienen.

Marvin Tang >>

Terri Weifenbach

Terri Weifenbach

Centers of Gravity (2015-2017)

Terri Weifenbach plantte vogelvriendelijke struiken en bloemen in haar achtertuin in Washington en voert de vogels in de winter en herfst bij. Ze krijgt bezoek van roodborstjes, kardinalen en grijze junco’s, maar bovenal van mussen, wier sierlijkheid tot haar doordrong tijdens een stil moment. In deze aangelegde natuur zoomt ze in op deze doodgewone vogel, die op de meeste continenten voorkomt en volgens sommige mensen een koerier van zielen zou zijn. Mussen zouden de ziel naar een pasgeboren kind brengen of de ziel van overleden mensen naar de hemel brengen.

Terri Weifenbach >>

Yelena Zhavoronkova

Yelena Zhavoronkova

Burn (2015-2017)

Na een zomer vol bosbranden, in een extreem droog en warm jaar zoals ze door klimaatverandering steeds vaker voorkomen, brak in september 2015 in Lake County, in het noorden van Californië, de Valley Fire uit. Deze brand, die op de derde plaats staat van ergste bosbranden, ontwikkelde zich bijzonder snel en creëerde door de hitte van zijn vlammen een eigen klimaat, met onvoorspelbare winden tot gevolg. Yelena Zhavoronkova bevond zich in Lake County ten tijde van de brand, ze onderging zelf de waanzin en was er getuige van hoe de brand in een paar uur de bevolking overmeesterde. Vier mensen vonden de dood, bijna tweeduizend gebouwen gingen in vlammen op. In BURN portretteert Zhavoronkova planten die zich letterlijk in de vuurlinie bevonden, maar de vlammen weerstonden, ondanks de brandsporen op hun bladeren en stelen. Met echo’s van vuur vertelt ze een verhaal over het leven.

Yelena Zhavoronkova >>

Thomas Zika

Thomas Zika

Somnambule Flowers (2014-2015)

Spelen in wilde tuinen en bossen, boomhutten bouwen, kamperen, paddestoelen zoeken en gewonde dieren proberen te genezen: het zijn de fijnste jeugdherinneringen van Thomas Zika. In SOMNAMBULE FLOWERS reflecteert hij hierop door een uiteenvallend Hof van Eden te creëren, dat weer is geïnspireerd door het als kind schetsen in grote boeken met behangstalen. Op een achtergrond van behang of eigen landschapsfoto’s maakt hij patronen van gedroogde bloemen en planten. Hij bevolkt ze met vogels en slangenhuid, legt bloemen in de balg van de grootformaat camera waarmee hij de uiteindelijke beelden vastlegt, legt takken onder de collages die hij met tegenlicht laat doorschijnen. Hij bewerkt het filmmateriaal maanden vooraf met schimmelsporen. De overdaad van al deze elementen roept associaties op met schoonheid, vruchtbaarheid, dood en hallucinatie. Het eindresultaat brengt de kijker in een slaapwandelende gemoedstoestand – ‘somnambule’ – waarin herinnering en realiteit in elkaar overlopen.

Thomas Zika >>

Eddo Hartmann

Eddo Hartmann

The Collective Landscape (2018)

Eddo Hartmann richt zijn lens op een aantal universitaire onderzoeksgroepen, die vanuit verschillende disciplines het Nederlandse landschap bestuderen. Bevolkingsgroei en klimaatverandering benadrukken de noodzaak van meer groene energie middels wind- en zonneparken. De landbouw heeft dringend verduurzaming nodig, nieuwe natuurgebieden moeten de terugloop van biodiversiteit tegengaan. Maar veranderingen leveren weerstand op. Het kleine Nederland staat dan ook zwaar onder druk, in een spanningsveld tussen de waarden van het collectieve erfgoed en die van de toekomst. Hartmann volgde onder andere de onderzoeksgroepen van Henk Folmer (milieu-economie/landbouwdiversiteit) en Han Olff (ecosystemen/natuurinclusieve landbouw).

Het werk is gemaakt in opdracht van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en Noorderlicht | Huis van de Fotografie. Dit is de tweede editie van de meerjarige samenwerking tussen de RUG en Noorderlicht, waarbij ieder jaar een ander onderzoeksveld fotografisch wordt verbeeld. Gedurende IN VIVO wordt een preview van het work in progress van Hartmann gepresenteerd.

Eddo Hartmann >>

IN VIVO | extended

Saskia Boelsums

Saskia Boelsums

Dutch Landscapes (2017-2018)

In het werk van Saskia Boelsums schijnt haar Nederlandse afkomst door. Zij voelt een sterke verwantschap met de traditionele Nederlandse landschapsschilders uit de zeventiende eeuw, met hun zware toonschalen en barokke detailleringen. Maar de schoonheid in haar werk is tegelijkertijd dreigend.  We zien dramatische wolkenformaties, in weersomstandigheden die steeds extremer worden. Het is alsof het klassieke schilderachtige landschap geleidelijk aan vervangen wordt door landschappen en luchten waarin de gevolgen van klimaatverandering zichtbaar zijn.

Saskia Boelsums >>

Hans Bol

Hans Bol

God’s Allies (1996-2018)

Bol raakte gefascineerd door de speelse, intelligente en immer alerte raven en kraaien. Hij maakt er al meer twintig jaar foto’s van. Hun zwarte, dreigende uiterlijk kan angst oproepen, zelfs associaties met de dood. Maar in sommige culturen zijn ze juist geluksbrengers. Raven en kraaien werden al in de oudheid bewonderd en zelfs vereerd. Het verhaal gaat dat oppergod Odin in die tijd zijn twee raven Hugin (‘geheugen’) en Mugin (‘gedachte’) naar de aarde stuurde om de mens kritisch onder de loep te nemen. Het ritme in de foto’s van Hans Bol – vaak sterk vergrote, grofkorrelige uitsnedes – verbeeldt hoe deze vogels naar de aarde komen en weer opstijgen, terug naar de goden. ‘God’s Allies’ verscheen in 2018 als fotoboek.

Hans Bol >>

Theo Bos

Theo Bos

Flowers + Vegetables (2015)

In het Zuid-Hollandse Westland kreeg Theo Bos de vraag om een idee te ontwikkelen voor een groepstentoonstelling samen met beeldhouwers, in een verzorgingstehuis. Hij besloot twee plaatselijke fenomenen samen te brengen. Westland is een gebied dat wereldwijd bekend staat om de export van tuinbouwproducten, maar op de veilingen worden dagelijks enorme hoeveelheden onverkochte groenten en bloemen vernietigd. Hij bracht dit achtergelaten groen samen met de beeldtaal van het bloemschikken (een wekelijkse activiteit in het tehuis) en kwam zo tot zijn ‘narratieve assemblages’, die als monumentale foto’s gepresenteerd worden.

Theo Bos >>

L.J.A.D. Creyghton

L.J.A.D. Creyghton

Souvenir (2014-2018)

De afgelopen jaren volgde Creyghton de ruim duizend kilometer lange Westfront-Hindenburglinie, die België, Frankrijk en Zwitserland doorkruist, samen met schrijver Serge van Duijnhoven. Leidraad voor deze queeste waren de aangrijpende persoonlijke notities van soldaten, die daar in de loopgraven van de eerste wereldoorlog hun menselijkheid bewaarden, in een vijandige omgeving. Tijdens het werk aan zijn grote landschapsproject stuitte de fotograaf regelmatig op bijzondere vondsten. Hij vond een stukje hout van een door granaten verwoestte boom, scherven van een explosie en andere ‘stille getuigen’, te midden van stenen, veertjes of planten. Alledaagse details, die vaak specifiek zijn voor de met geschiedenis beladen locaties.

L.J.A.D. Creyghton >>

Anouk Gielen

Anouk Gielen

It Must Have Been the Devil (2018)

Het miljoenen jaren oude zandsteengebied ‘Petit Suisse’ in Luxemburg bood ooit onderdak en beschutting aan de jagende natuurmens. Tegenwoordig word je er overrompeld door de vele wandelaars die genieten van de natuur. Vroegere mensen kenden die bewonderende ervaring niet, voor hen was de natuur een plek vol natuurgeweld, een bron van gevaar met een kans op geesten en spoken maar de zekerheid van rovers en wilde beesten. Gielen besloot door het gebied te lopen en te verbeelden hoe men dit vroeger zou hebben kunnen ervaren: als een donker en dreigend bos, gaten in rotsen die als ogen van een boze geest je in de gaten houden, of door onverklaarbare spleten en stapelingen die wel het werk van de duivel moeten zijn. In de tentoonstelling combineert ze originele historische prentbriefkaarten met beelden van rotsformaties.

Anouk Gielen >>

Luuk Huiskes

Luuk Huiskes

Het verlangen naar een andere natuur (2013-2017)

Het ‘donkere bos’ waar de geest van een ander bestaan zou moeten heersen, bestaat voornamelijk in sprookjesboeken. In onze westerse wereld is de natuur overal allang getemd, geordend en weggekapt voor land- en stedebouw. Maar dat romantische beeld oefent nog altijd een grote aantrekkingskracht op ons uit. Talloze boeken en films gaan nog steeds over de magie van het bos. Het is een fascinatie die volgens Huiskes de kinderlijke verbeelding overstijgt, juist voortkomt uit een groot verlangen naar een bestaan buiten onze alledaagse, strak geordende levens. Dit werk is een zoektocht naar die plekken waar iets anders gebeurt, of lijkt te gebeuren. Het landschap wordt een fictie, het bos wordt een metafysische beleving. Misschien zelfs een sprookje.

Luuk Huiskes >>

Rob R. de Jong

Rob R. de Jong

Krödde (2017-2018)

Ogenschijnlijk gewone bermplanten (het Groningse dialectwoord krödde staat voor onkruid) uit het voormalige eiland Middag zijn met wortel en al in laboratoriumglas naar de fotostudio verplaatst. De foto’s refereren aan een lange traditie van onderzoek en verheffing. Het tijdperk waarin planten voor het eerst meer waardering kregen om hun schoonheid dan hun functie, werd belichaamd door de tuinen van Versailles. Dat wat eerst brandstof, voeding of bouwmateriaal was, werd toen onderzocht en verheven tot filosofisch object. Sindsdien zijn ontelbare aantallen plantenboeken en schilderijen geproduceerd. Rob de Jong bekijkt planten vanuit deze barokke traditie, als onderzoeksobject en als symbool van vergankelijkheid. Hij maakt het werk in de overweldigende natuur rondom zijn kleine woonplaats in Groningen, gefotografeerd op oude glasnegatieven die bijna honderd jaar over datum waren en afgedrukt op eveneens vintage fotopapier.

Rob R. de Jong >>

Roosmarijn Pallandt

Roosmarijn Pallandt

Tracing Threads (2017)

Roosmarijn Pallandt (1977) ziet haar camera als een zware pen waarmee ze de plasticiteit van de werkelijkheid wil verbeelden. Reizend in verre landen waar anderen diepe wortels hebben, werkt ze met bewoners samen aan de verbeelding van de oeroude netwerken waarin leven, mythe en culturele herinnering tot parallelle universums zijn verweven. Voorbij de spectaculaire aanblik van gletsjers, oerwouden of bergketens, probeer ze iets op te vangen in die uit duizenden draadjes bestaande netwerken, die ervoor zorgen dat een omgeving van ‘lege ruimte’ tot betekenisvolle plaats wordt gemaakt. 

Pallandt fotografeert in gebieden vol mythen en heilige plekken en transformeert die plaatsen via haar fotobeelden tot landschap. De bewoners vertalen diezelfde plek (bos, berg) naar een werk in textiel. Foto en weefwerk zijn geen vertalingen van een plek of elkaar maar presenteren samen in één proces de verbinding met de natuur.

Roosmarijn Pallandt >>

Han Reeder

Han Reeder

Ode aan Jac. P. Thijsse (2018)

Reeder concentreert zich graag op langdurige thema’s. Het meest recente project waaraan hij inmiddels alweer enkele jaren werkt, draait rondom bloemstillevens. Daarbij geeft hij toe aan zijn neiging tot abstractie, stilering en reductie. Hij begint vanaf nul, met behang. Dit ziet hij als een vorm van compositie zonder structuur. Voor ‘Ode aan Jac. P. Thijsse’ bestudeerde hij vele florale motieven, van de middeleeuwen tot aan de hedendaagse tijd. Speciaal voor IN VIVO maakte hij werken die een verbinding leggen tussen de persoonlijke natuurbeleving en de culturele vormgeving daarvan, geïnspireerd op het werk van Jac. P. Thijsse. De Verkade albums met plakplaatjes over de Nederlandse natuur, waarvan Thijsse de belangrijkste auteur was, maakten in zijn jeugd al grote indruk op Reeder.

Han Reeder >>

Misha de Ridder

Misha de Ridder

Falaise (2016)

In Normandië worden de witte krijtrotsen geleidelijk aan ingekapseld door de zee. Deze ooit gevierde reisbestemming – men denkt dat Monet er het impressionisme heeft ontwikkeld – is nu bijna vergeten en bevindt zich in een continue toestand van metamorfose. Met zijn rug naar het water richtte De Ridder zijn grootformaatcamera op de details van de rotsen. Voor het menselijke oog zijn de rotsen puur wit, maar het oog van de camera heeft het vermogen om verborgen details te openbaren. De rotsen komen zo in beweging, hun oppervlak wordt een schildercanvas waarvan de kleuren door De Ridder’s diafilm gevangen worden. ‘Falaise’ is een ode aan de mystiek van het 140 miljoen jaar oude sediment.

Misha de Ridder >>

Bert Verhoeff

Bert Verhoeff

Wonderpolder (2015-2017)

De polder is een menselijke schepping, een landschap onttrokken aan water. Volgens de een het mooiste landschap ter wereld, volgens de ander – de fotograaf – saai en grijs. Maar de fotograaf heeft de macht om zijn eigen wereld te creëren, een andere polder. In die wonderpolder zijn geen mensen meer, geen industriegebieden, woningen en vliegtuigen. Maar wel veel schoonheid en vooral stilte. Gedurende een roadtrip in de duisternis, bij nacht en ontij, openbaart het wonder zich. Terwijl de felle autolichten over de weilanden zwiepen krijgt de polder plotseling een mysterieuze schoonheid. Terwijl God, Mondriaan en de Ingenieur tevoorschijn getoverd worden, zag de fotograaf het licht.

Bert Verhoeff >>