nevenexpositie / 7 sep 12 okt 2002
Deeez ©
Het derde en vierde deel van 'Mundos Creados' worden gepresenteerd in Het Princessehof Leeuwarden en Galerij Romein. Een bijzonder onderdeel van de programmering in Het Princessehof vormt de première van Hannes Wallrafen's nieuwe project over Honduras, 'Van de tijd en de tropen'. In Galerij Romein zijn vijf vrouwelijke Mexicaanse fotografen te zien.
Lola Alvarez Bravo was de echtgenote van Manuel Alvarez Bravo, één van de beroemdste en invloedrijkste fotografen die Mexico heeft voortgebracht. Ze begon in de jaren dertig te fotograferen en in haar vroege werk is duidelijk de invloed zichtbaar van fotografen als Edward Weston en Tina Modotti.
Lola Alvarez Bravo werd al snel de meest gevraagde en geliefde portretfotografe van de Mexicaanse culturele elite. Haar oeuvre vertoont surrealistische en fantasierijke trekken en ze fotografeerde veel alledaagse onderwerpen en straattaferelen. Alvarez Bravo werd halverwege de jaren negentig in Mexico geëerd met een grote overzichtstentoonstelling.
Mexico-Stad: één van de grootste steden ter wereld. Zoveel mensen, zoveel gezichten. Zoveel zinnen, zoveel gedachten. Laura Cohen woont en werkt in deze miljoenenstad. Een paar inwoners kent ze goed, maar van veel stadsgenoten weet ze niets; laat staan wat er in hun hoofden om gaat. Toch laten al die mensen bij Cohen een indruk achter en kan ze zich identificeren met wat ze bij anderen voelt. Deze gevoelens probeert ze vorm te geven in haar werk. Het zijn abstracte begrippen als chaos, lotsbestemming en neurose, die voor een groot deel haar eigen leven en dat van haar stadsgenoten bepaalt.
Cohens gemodificeerde fotografie borduurt voort op de serie 'Translated Realities', die in 1999 was opgenomen in de Noorderlicht-expositie 'Wonderland' in Groningen. Toen verwerkte ze haar stillevens en geënsceneerde studiofoto's in triptieken. Nu lopen de beelden regelmatig door in tweeluiken van elkaar overlappende vellen fotopapier.
Sinds 1997 werken de fotografen Jan Kees Helms en Nørb Mommersteeg samen onder de naam Deeez. Voor de serie NUNCA MAS (Nooit meer) fotografeerde het duo Argentijnse vrouwen met een foto van hun verdwenen vader in hun handen. Deze beelden worden afgewisseld met foto's van de zee: tijdens het Videla regime (1976-1981) in Argentinië kwamen hier tussen de zeven en negenduizend mensen aan hun eind. De serie is gemaakt nadat prins Willem Alexander en prinses Máxima verklaarden dat hun (schoon)vader Jorge Zorreguieta - destijds minister van Landbouw - slechts op de hoogte was van drie vermiste personen.
CANTO A UNA NENA NADADORA (Lied voor een Zwemmend Meisje) is een serie van een meisje dat in zee speelt. Eén foto bevat een brief van haar verdwenen vader. Hij moedigt zijn dochter aan door te gaan met zwemlessen en schrijft dat hij met haar in zee wil spelen wanneer hij vrij komt.
Flor Garduño is één van de bekendste eigentijdse fotografes van Mexico. Haar foto's van inheemse culturen en rituelen in Latijns-Amerika zijn al over de hele wereld tentoongesteld. Garduño's zwartwitfotografie is gebundeld in diverse boeken, waaronder 'Testigos del Tiempo' (Getuigen van de Tijd, 1992). Hierin geeft zij een indringend portret van het dagelijks leven van indianen in Mexico, Guatemala, Ecuador en Peru. Het is een beeldende hommage aan de vasthoudendheid en vitaliteit van deze pre-koloniale indianenculturen en hun tradities.
Toen Maya Goded aan de serie SEXO SERVIDORAS (Sexuele Dienstverleensters) begon, was ze zwanger. Ze zocht naar een manier om haar twijfels en angsten, die door deze ingrijpende lichamelijke en emotionele verandering werd veroorzaakt, vorm te geven. Ze wilde beter begrijpen welke geheimen er in het vrouwelijk lichaam besloten liggen.
De serie portretten van prostituées in de wijk La Merced in Mexico-Stad is meer dan een documentaire reportage. Zelf zegt Goded over het project: "Wanneer je het over prostitutie hebt, praat je over vrouwen en ongelijkheid, over lichaam, sex en zonde, over moederschap, jeugd en ouderdom, over religie, liefde en liefdeloosheid." Terwijl Goded met 'Sexo Servidoras' zoekt naar antwoorden op haar eigen vragen, treedt ze diep de levenswereld van de prostituées binnen en houdt ze ons tegelijkertijd een spiegel voor. Goded kreeg een beurs van het W. Eugene Smith Fund toegekend om dit project verder voort te zetten.
Graciela Iturbide studeerde filmkunde in Mexico-Stad, maar kwam via een niet oninteressant bijbaantje - assistent van Manuel Alvarez Bravo - in de fotografie terecht. Bovendien gaf dit solistische beroep haar alle bewegingsvrijheid om door Mexico te trekken en haar eigen land te ontdekken.
Iturbide is niet geïnteresseerd in fotografische stijlen of planmatige projecten. Ze fotografeert intuïtief en ziet de camera vooral als excuus om in contact te komen met mensen, hun levens en hun festiviteiten. Met deze spontane werkwijze legt ze het dagelijks leven van de Mexicanen vast, waarin de tijd van de Azteken nog altijd op de achtergrond aanwezig is.
In 2000 reisde Wietze Landman door Suriname. Daar maakte hij samen met journalist Robert van de Woestijne een aantal reportages over de bewoners van Parimaribo en het Surinaamse binnenland. Dit resulteerde onder meer in een serie zwart-wit foto's over het primitieve leven in het binnenland en de urbane samenleving in Paramaribo, een stad met een vreemde mengeling van Zuid-Amerikaanse en Nederlandse invloeden.
De inheemse bevolking leidt ogenschijnlijk een rustig leven en is één met de natuur. Vrouwen vertrekken iedere ochtend vroeg met de 'korjaal' naar hun kostgrondje, waar ze voedsel verbouwen. Ondertussen dromen spelende jongetjes op een opengekapt stukje oerwoud van een voetbalcarrière.
In 1980 legde een brand in de studio van Miguel Rio Branco een groot deel van zijn archief in de as. Momenteel is de Braziliaanse multimediakunstenaar bezig met een reconstructie van deze twintig jaar oude verzameling van negatieven en afdrukken. Via nog bestaande afdrukken probeert hij zijn vroegere werk weer terug te halen.
Rio Branco is naast fotograaf ook beeldend kunstenaar en maker van films en video's. Meestal exposeert hij zijn werk in installaties waarbij hij diverse media met elkaar combineert. Als fotograaf richt hij zich voornamelijk op minderheidsgroeperingen in zijn geboorteland, zoals zigeuners en indianen. Rio Branco voelt zich verbonden met deze bevolkingsgroepen aan de rand van de maatschappij; als zoon van een diplomaat groeide hij op buiten Brazilië en voelt hij zich eveneens een buitenstaander. Miguel Rio Branco werkt regelmatig voor het gerenommeerde agentschap Magnum. Zijn werk is met talloze prijzen bekroond.
De foto's van Hannes Wallrafen zijn als verhalen: beelden die hij tegenkomt in de wereld om hem heen of die ontstaan in zijn eigen verbeelding. Wallrafen werkt bij voorkeur aan thematische projecten met een duidelijke rode draad. Eerder publiceerde hij 'Een Dagreis naar Macondo' met foto's geïnspireerd op verhalen van Gabriel García Márquez. Voor VAN DE TIJD EN DE TROPEN (2002) ging hij in Honduras op zoek naar de herinneringen van de bevolking.
Wallrafen werd daar geconfronteerd met een collectief gebrek aan cultureel bewustzijn: boeken en historisch fotomateriaal zijn nauwelijks verkrijgbaar, historische gebouwen hebben plaats gemaakt voor nieuwe huizen, gemeentearchieven zijn in rook opgegaan en oude gewoontes zijn verloren gegaan. Met dit fotoproject tracht Wallrafen dit collectieve verleden weer naar boven te halen in beelden die ook voor de Hondurezen zelf herkenbaar zijn.
De panoramafoto's van Luis Weinstein geven niet het gebruikelijke brede overzicht van landschappen of stedelijke situaties. Veeleer reflecteren ze onze manier van kijken. In plaats van een plek in een keer te overzien, doen we eerder een reeks indrukken en ervaringen op, waaruit we ons uiteindelijke beeld opbouwen.
Weinstein benadert deze zienswijze door een techniek die hij `superposition' noemt. Daarmee schuift hij de film in zijn camera bij iedere foto maar een klein stukje op. Zo ontstaan er overlappingen op het negatief. Door het tijdsverloop en de verschillende invalshoeken van de breedbeeldfoto's combineert Weinstein aspecten uit de panoramafotografie met film. Het eindresultaat is een verhalend beeld waarin details uit het geheugen lijken op te doemen.
Adres Stichting Fotografie Noorderlicht Akerkhof 12 9711 JB Groningen The Netherlands
Telefoon +31 (0) 50 3182227 E-mail info@noorderlicht.com
