Overzicht deelnemende fotografen

Lisa Barnard

Lisa Barnard

Whiplash Transition (2011-2013)

Voor veel Amerikaanse soldaten bestaat hun uitzending naar het buitenland uit een autorit van veertig minuten waarna ze achter een computer een muis heen en weer slepen. Op afstand bedienen ze een RPA (Remotely Piloted Aircraft), die in een ver buitenland militaire doelen vernietigd, waarna ze zich naar huis haasten om hun zoontje naar footballtraining te brengen. Deze abrupte overgang, van de brute werkelijkheid van het besturen van een drone in een oorlogsgebied terug naar het gezinsleven, wordt door de piloten van drones vaak aangeduid met de term whiplash transition. Het gebrek aan scheiding tussen het strijdtoneel en thuis draagt bij aan het ontstaan van werkstress en burn out. In haar serie WHIPLASH TRANSITION onderzoekt Lisa Barnard deze complexe relaties, gebruikmakend van beelden uit zowel de VS als Pakistan.

Christopher Baker

Christopher Baker

Hello World! Or: How I Learned To Stop Listening and Love The Noise (2009)

Nieuwe media zoals YouTube hebben het mensen in een welhaast verontrustend tempo mogelijk gemaakt om zich te uiten. De belofte van de hedendaagse, democratische, participatieve media sluit naadloos aan bij de menselijke behoefte aan aandacht, maar er zijn geen nieuwe technologieën opgekomen die ons in staat stellen om naar al deze nieuwe publieke sprekers te luisteren. De installatie HELLO WORLD! van Christopher Baker laat zien hoe duizenden mensen een potentieel miljardenpubliek toespreken – alleen en vanuit hun keuken, slaapkamer of ander privévertrek. Worden ze gehoord, of gaat hun stem verloren in een kakofonie van andere stemmen?

Catherine Balet

Catherine Balet

Strangers in the Light (2009)

In haar serie STRANGERS IN THE LIGHT onderzoekt de Catherine Balet de ingewikkelde relatie tussen de mens en zijn technologie. Haar foto’s tonen de nieuwe lichaamshouding van de altijd bereikbare, eigentijdse mens, die door het witte digitale licht van zijn device wordt opgezogen. De personen op die ze fotografeerde worden enkel uitgelicht door het licht van hun smartphone, laptop of tablet, waardoor een 21e-eeuws clair-obscur ontstaat dat lijkt te verwijzen naar klassieke schilderijen en oude meesters. Tegelijkertijd reflecteert het aan de historische breuk met het verleden die de moderne communicatiemiddelen hebben veroorzaakt.

Mari Bastashevski

Mari Bastashevski

It’s Nothing Personal (2015)

De installatie IT’S NOTHING PERSONAL is gesitueerd in de ruimte tussen het uitgedragen zelfbeeld van wereldwijd opererende producenten van elektronische surveillance-apparatuur en de onthullingen van degenen die direct met deze technieken te maken hebben gehad.

In het afgelopen decennium is de industrie die voldoet aan de vraag van regeringen naar het bewaken van massacommunicatie qua omvang geëxplodeerd en een van de snelst groeiende bedrijfstakken geworden. Het scala aan verkochte producten bestaat onder meer uit kant-en-klare monitoringcentra die geruisloos jaren aan elektronische communicatie van hele landen kan verwerken en opslaan.

Terwijl het merendeel van deze producten door hun ontwerp niet is op te sporen, hebben de bedrijven die ze verkopen juist een sterk imago. In reclamemateriaal wordt de bescherming tegen vage, maar grote gevaren benadrukt. Toegang tot intieme details in correspondentie wordt gepresenteerd als onpersoonlijke data, opgeslagen petabytes en de inspectie van packets.

Dit losgekoppelde technische jargon en de opgeschoonde, geïllustreerde esthetiek zorgen dat een diepgewortelde ongelijkheid wordt verdonkermaand. De suveillance van communicatie is een fundamenteel onderdeel van het handhaven van de rechten van degenen die de wet zweert te beschermen. Tegelijkertijd is het een wapen om macht te behouden door in te breken op de privacy van degenen die tegen de monitoring zijn.

Josh Begley

Josh Begley

Information of Note (2014)

Tot 2014 had de New Yorkse politie de Demographics Unit, een geheim programma om moslims te bespioneren. Undercover rechercheurs infiltreerden in buurten waar veel moslims wonen om gesprekken af te luisteren en gedetailleerde dossiers aan te leggen over islamitische ondernemers – waar ze aten en boodschappen deden, en welke moskee ze bezochten. In zijn installatie INFORMATION OF NOTE combineert Josh Begley foto’s en notities uit de politiedossiers, blootgelegd door Associated Press. Van elk geobserveerde pand toont Begley een foto van het exterieur, het adres en telefoonnummer, en de etniciteit van de eigenaar. De banale observaties van de rechercheurs schetsen een opmerkelijk beeld van het dagelijkse leven van de bespioneerden. Het programma heeft nooit tot een aanwijzing geleid. Wel wordt het door veel groeperingen medeverantwoordelijk gehouden voor het creëren van een alomvattende sfeer van angst.

James Bridle

James Bridle

Seamless Transitions (2014)

In zijn installatie SEAMLESS TRANSITIONS toont James Bridle dat wat niet gezien mag worden: de beoordeling, detentie en uitzetting van vluchtelingen in Groot-Brittannië. Hij gebruikte technieken uit de onderzoeksjournalistiek, ooggetuigenverslagen en ander onderzoek om een beeld te vormen van elk van deze schakels in de vluchtelingenketen. Op basis van dit onderzoek maakte Picture Plane, een bedrijf dat ontwerpen van architecten visueel tot leven wekt, een film waarin de kijker door de ruimtes kan lopen die normaliter blijven verscholen achter wetgeving en onverschilligheid.

Kurt Caviezel

Kurt Caviezel

Animals. Bird/Insect (2000 – 2015)

Sinds vijftien jaar struint Kurt Caviezel webcams in publieke en private ruimtes af. Uit de oneindige stroom stills selecteert hij met haarscherpe intuïtie foto’s die elk aspect van het leven bestrijken. Zijn archief, door het klikken van zijn muis vergaard, bestaat inmiddels uit meer dan drie miljoen beelden. Zo heeft hij een album van de geglobaliseerde wereld gecreëerd, zonder dat hij ooit op de plekken is geweest waar de webcams staan opgesteld.

Kurt Caviezel

Kurt Caviezel

Public Hiding (2000 – 2015)

For fifteen years, Kurt Caviezel has been scouring webcams in public and private spaces. From the endless stream of stills, he selects photographs with razor-sharp intuition that cover every aspect of life. His archive, accumulated by clicking his mouse, now consists of over three million images. In doing so, he has created an album of the globalised world, without ever having been to the places where the webcams are installed.

Max Colson

Max Colson

Friendly Proposals for Highly Controlling Environments (2014-2015)

Veel openbare plekken in Groot-Brittannië worden geprivatiseerd, waarbij surveillance als controlemiddel wordt ingezet. De nieuwste hightech apparatuur reageert ‘slim’ op de gebeurtenissen in de omgeving – lantarenpalen kunnen geluid opnemen en aanspringen wanneer ze opschudding ‘horen’, vuilnisbakken kunnen passerende smartphones volgen en bewegingen in een afgebakend gebied registeren. De bewakingssystemen zijn echter ontworpen om niet op te vallen en draagt continu bij aan een gevoel van valse verdachtmaking. Max Colson laat in zijn serie FRIENDLY PROPOSALS FOR HIGHLY CONTROLLING ENVIRONMENTS het potentieel zien van een speelser en daardoor minder bedreigende manier van surveilleren.

Sterling Crispin

Sterling Crispin

Data Masks (2013-doorlopend)

Met zijn driedimensionale, geprinte maskers onderzoekt Sterling Crispin het functioneren van biometrische surveillancetechniek en de wiskundige analyse van biologische data. Met de maskers – schaduwen van mensen die zijn geëvolueerd uit de algoritmen van de biometrische herkenningssoftware – houdt Crispin de software een spiegel voor: hij confronteert het surveillanceapparaat met zijn eigen hersenspinsels. De maskers zijn voor de algoritmes van de gezichtsherkenningssoftware volstrekt herkenbaar, terwijl ze in onze ogen misvormd zijn. Tegelijkertijd protesteert Crispin tegen de stormachtige ontwikkeling van surveillancetechnieken en de manier waarop mensen communiceren met hun ‘technologische wederhelft’, het wereldwijd levende superorganisme dat bestaat uit alle machines en software.

Anita Cruz-Eberhard & David Howe

Anita Cruz-Eberhard & David Howe

Security Blankets (2012-doorlopend)

In de serie SECURITY BLANKETS van Anita Cruz-Eberhard en David Howe is veiligheid niet alleen in figuurlijke zin, maar ook letterlijk een warme deken. Hun security blankets, van superzachte fleece, zijn bedrukt met afbeeldingen die op internet werden gevonden en refereren aan het begrip ‘veiligheid’. De zachtheid en de warmte van de fleece staat echter in schril contrast met de verontrustende opdruk van de dekens, waarmee Cruz-Eberhard en Howe de verwarrende positieve en negatieve emotionele connotaties van het woord ‘veiligheid’ oproepen.

Anita Cruz-Eberhard

Anita Cruz-Eberhard

Watch the Watchers! #02 (2013-doorlopend)

Na de aanslagen van 11 september 2001 zag Anita Cruz-Eberhard het aantal bewakingscamera’s in haar woonplaats New York hand over hand toenemen. Maar maken al die camera’s ons leven veiliger, verdwijnt ons recht op privacy niet net zo snel als de techniek opkomt en heeft het ons niet veranderd in een politiestaat? En heeft onze obsessie met camera’s niet evenzeer te maken met onze cultuur van voyeurisme als met veiligheid? Door de technologie die over ons waakt om te zetten in kunst, onderzoekt Cruz-Eberhard de wereldwijde, van bewaking verzadigde cultuur met een esthetische dimensie.

Voor haar doorlopende serie WATCH THE WATCHERS! #02 creëerde ze patronen van beelden van bewakingscamera’s die ze van winkels en catalogi op internet plukte.

Mark Curran

Mark Curran

The Economy of Appearances (2010-2015)

In THE ECONOMY OF APPEARANCES werkt Mark Curran zijn langlopende etnografisch transnationale project The Market (2010-doorlopend) verder uit. Daarbij focust hij op het functioneren en de omstandigheden van wereldwijde markten. Hij integreert foto’s, film, geluid, voorwerpen en tekst; de thema’s omvatten onder andere de algoritmische machinerie van de financiële markten, die deze technologie hebben geïnnoveerd, en verreikende consequenties van financiële activiteiten die zijn losgezongen van de omstandigheden van burgers en het alledaagse leven. Zijn project bracht Curran in Londen, Dublin, Frankfurt en Addis Abeba. De installatie voor Data Rush brengt zet het onderzoek voort in Amsterdam.

Curran filmde in het nieuwe financiële district op de Zuidas in de zuidelijke periferie van het Nederlandse kapitaal – een wereldwijd centrum voor algoritmische handel. Afgestemd op een tekst van de voormalige handelaar Brett Scott zet de film Algorithmic Surrealism vraagtekens bij de hegemonie van high-frequency trading en hoe het uitsterven van menselijke rede in marktbeslissingen extremere machtsverhoudingen van de rijkdom van een minderheid in geglobaliseerde kapitalistische systemen zal bestendigen. Nederland speelt ook een centrale rol in het wereldwijde systeem van schaduwbanken. Daarom wordt de soundscape van de installatie gegenereerd door de transformatie van data, met gebruik van een algoritme om het gebruik van de woorden ‘markt’ en ‘markten’ in openbare toespraken van minister Dijsselbloem van Financiën te herkennen. In de installatie is een driedimensionale visualisatie van deze soundscape opgenomen, The Economy Of Appearances, die het functioneren van het financiële kapitaal door het bestuur van de natiestaat. Met zijn project, doorbreekt Curran het abstracte beeld van de markt en laat hij zien dat de markt een echte en opdringerige kracht is, die uiterst belangrijk is in hoe onze levens er uitzien.

---

Deze installatie is gemaakt in opdracht van Noorderlicht, in samenwerking met het Britse North East Photography Network (NEPN) van de Universiteit van Sunderland. De opdracht werd mede mogelijk gemaakt met de financiële ondersteuing van de NEPN.

Met dank aan:

Algoritme ontwerp & geluidscompositie Ken Curran, datavisualisatie Damien Byrne, Film Editor Lidia Rossner, stem Claudia Schäfer, medewerker Helen Carey

Giorgio di Noto

Giorgio di Noto

The Iceberg (2014-2015)

Op de zwarte markten van het dark web, de anonieme krochten van internet waar niets naar individuele gebruikers is te herleiden, worden advertenties voor drugs vaak geïllustreerd met stockfoto’s, maar sommige adverteerders maken hun foto’s zelf. Giorgio di Noto presenteert deze exotische beelden, die door de adverteerders zelf zijn gemaakt en zijn voorbestemd om zichzelf te wissen als ze geen functie meer hebben, als onzichtbare objecten. Ze zijn afgedrukt met een speciale inkt die de afbeelding alleen onthult als het wordt beschenen met ultraviolet licht – hetzelfde licht dat wordt gebruikt om sporen van drugs te vinden. Di Noto symboliseert daarmee het anonieme en tijdelijke karakter van de foto’s, die in het bovenwereldse web niet zijn te zien.

Hasan Elahi

Hasan Elahi

Thousand Little Brothers v2 (2015)

Na een zes maanden lang FBI-onderzoek waarin hij bij vergissing werd genoemd als terrorist, besloot Hasan Elahi de FBI te helpen en zichzelf vrijwillig te monitoren. Elahi is voor volledige openheid en wilde naar eigen zeggen zeker zijn dat de FBI weet dat hij geen ‘plotselinge bewegingen’ maakt. Bovendien, zegt Elahi, kan hij zichzelf veel beter en gedetailleerder in de gaten houden dan de FBI. Zijn autosurveillanceproject resulteerde de afgelopen tien jaar in maar liefst zeventigduizend foto’s. Elahi vertrouwt erop dat de FBI ze allemaal heeft gezien.

Arantxa Gonlag

Arantxa Gonlag

Data Diary (2014-2015)

De Nederlandse Arantxa Gonlag ging op zoek naar de fysieke locaties van haar digitale data. Haar zoektocht bracht haar onder meer naar de stranden waar intercontinentale internetkabels aan land komen en de bijna onzichtbare datacentra van Facebook en andere internetgrootmachten. Tegelijkertijd probeert Gonlag een antwoord te krijgen op haar vragen over onze digitale identiteit en het belang van privacy. Wie heeft daar de controle over en hoe veilig is die controle? Haar dagboek DATA DIARY is een tastbare neerslag in tekst en beeld van haar zoektocht in een virtuele wereld.

Andrew Hammerand

Andrew Hammerand

The New Town (United States, 2013)

Om de bouw van een nieuwe gemeenschap in beeld te brengen, werd door de projectontwikkelaar bovenop een zendmast voor mobiele telefoons een camera gemonteerd waarvan de beelden openbaar waren. Het is maar één voorbeeld van de vele niet-beveiligde apparaten die actief en lukraak informatie naar internet pompen. Voor zijn serie THE NEW TOWN gebruikte Andrew Hammerand beelden van deze camera alsof het zijn eigen was. Omdat de volledige bediening niet was beveiligd, kon hij de camera zelf richten, ermee inzoomen en scherpstellen. Het resulteert in een voyeuristische blik op het dorp, een spel met de beeldtaal van surveillance, amateurbeelden en verdachtmaking.

Lori Hepner

Lori Hepner

Status Symbols: A Study in Tweets (2009-2012)

Tekstuele updates op sites als Twitter en Facebook maken het mogelijk om virtuele personen te creëren die sterk afwijken van de fysieke werkelijkheid. In haar serie STATUS SYMBOLS maakt Lori Hepner op basis van updates op sociale media portretten met behulp van draaiende leds. De woorden worden met behulp van speciaal ontwikkelde soft- en hardware vertaald in lichtflitsen – het aan en uit van de binaire code die de basis van digitale communicatie is. Elk portret representeert een vluchtig moment van identiteit, tot de volgende update een feit is.

Hannes Hepp

Hannes Hepp

Not So Alone – Lost in Chat Room (2012-2015)

De fotomontages van Hannes Hepp brengen de onzichtbare wereldwijde digitale spionage-activiteiten van de NSA en andere veiligheidsdiensten in beeld, maar ook de voortgaande vervreemding en vereenzaming van normale burgers in de virtuele wereld. De portretten in de serie komen van openbare chatrooms, waar de afgebeelde personen bezoekers explicietere seksuele beelden in het vooruitzicht stellen om ze te verleiden tot het betalen voor ‘private time’. Zo is de kijker tegelijkertijd een voyeur en een object van voyeurisme. Net zoals de fotograaf wellicht door de veiligheidsdiensten werd bespied toen hij in zijn atelier de fotomontages maakte.

Roc Herms

Roc Herms

Hacer Pantallazo (2014-2015)

Tijdens ons werk, onze studie en ontspanning bevinden we ons fysiek gezien buiten de computer, maar onze aandacht en bewustzijn zijn één met de digitale wereld. Daarom moeten we volgens Roc Herms onze hybride staat van ‘zijn’, ergens tussen de fysieke en virtuele wereld, accepteren en onze digitale alledaagsheid documenteren om onze eigen natuur te assimileren en begrijpen. Daarom vervangt Herms de foto door het screenshotpantallazos in het Spaans – als middel om snel en intuïtief visuele informatie uit de virtuele wereld op te slaan. Met behulp van kleine algoritmes die de screenshots van verschillende digitale apparaten automatisch vergaren, verzamelt en publiceerde Roc Herms zo de kroniek van zijn digitale leven van alledag.

Travis Hodges

Travis Hodges

The Quantified Self (2014-2015)

Met de voor iedereen toegankelijke technologie van de smartphone en draagbare sensoren kunnen gebruikers alles aan zichzelf meten: van de hoeveelheid beweging, slaap en de precieze vorm en afmetingen van het lichaam tot stemmingen en het aantal geconsumeerde drankjes. Ooit het domein van wetenschappers en nerds, ontwikkelt self-tracking zich in hoog tempo tot een nieuwe trend. Hoewel de meeste self-trackers zichzelf beter willen leren kennen of willen verbeteren, laat Travis Hodges in zijn serie THE QUANTIFIED SELF zien dat individuele overwegingen net zo kunnen verschillen als de verzamelde data.

Simon Høgsberg

Simon Høgsberg

The Grocery Store Project (2015)

Op een aprildag in 2010 ging Simon Høgsberg bij de ingang van een supermarkt zitten om foto’s te maken van de mensen die op hem af kwamen en bij hem wegliepen. Het volgende anderhalve jaar bleef hij terugkomen en maakte rond de 97.000 opnamen. Met behulp van huis-tuin-en-keuken gezichtsherkenningssoftware kon hij 1100 gezichten identificeren. Veel gezichten bleken dezelfde – honderden personen bleken verspreid door de tijd op meerdere foto’s voor te komen. Høgsberg bracht de fotosequenties van 457 mensen onder in een matrix, die inzichtelijk maakt hoe ze door elkaar leven heenlopen. Het resultaat is tegelijkertijd een studie naar de manier waarop de mensheid zichzelf bewust en onbewust presenteert, en een kunstwerk vol opkomende en wegebbende patronen. 

Heinrich Holtgreve

Heinrich Holtgreve

The Internet as a Place (2013-2015)

In 1969 werd de oervorm van internet door een dienst van het Amerikaanse ministerie van defensie ontwikkeld. In de bijna halve eeuw die sindsdien verstreek, verbreedde de toepassing van het netwerk zich van militaire doeleinden naar alle denkbare vormen van interactie tussen miljarden mensen over de hele wereld. Maar wat is dit netwerk van netwerken precies? Is het een fysieke plek die je kunt bezoeken? Sinds twee jaar neemt Heinrich Holtgreve foto’s van het internet. Zijn zoektocht naar de kern van het internet brachten hem naar de Noord-Duitse kust, Egypte en Frankfurt.

Thiemo Kloss

Thiemo Kloss

Dark Blue (2012-2015)

Met zijn serie DARK BLUE visualiseert Thiemo Kloss transformaties en veranderingen die de samenleving vormgeven. Zijn beelden bieden een persoonlijke point of view waarin het collectieve geheugen, data, online gedrag en computergebruik worden beschouwd tegen de achtergrond van transparantie, anonimiteit en ontbinding. Elk beeld is samengesteld uit een grote hoeveelheid uitgesneden verticale lijnen, afkomstig van foto’s van een en dezelfde persoon in verschillende posities. Door eerst de lijnen per opname in een arbeidsintensief proces te rangschikken, creëert Kloss een set min of meer transparante beelden die vervolgens in elkaar worden geschoven.

Arnold Koroshegyi

Arnold Koroshegyi

Electroscapes (2011-2012)

In de electroscapes van Arnold Koroshegyi komen landschappen en data samen. Hij grijpt daarvoor terug op de praktijk van negentiende-eeuwse geologische onderzoeken, waarbij fotografie en wetenschappelijke expedities hand in hand gingen om de topografie van de wereld te ontdekken. Door bewakingssoftware te integreren in een gelaagd fotografisch proces, kon Koroshegyi een visuele interpretatie van de elektromagnetische data in de atmosfeer rond geografische formaties maken. In ELECTROSCAPES is de onzichtbare stroom data die onophoudelijk in de afgelegen, natuurlijke omgevingen sijpelt met een esthetiek van abstracte elementen zichtbaar gemaakt.

Nate Larson & Marni Shindelman

Nate Larson & Marni Shindelman

Geolocation (2009-present)

Met hun samenwerkingsprojecten onderzoeken Nate Larson en Marni Shindelman de data die we op online communicatienetwerken genereren. Voor GEOLOCATION gebruikten Larson en Shindelman publiek toegankelijke gps-informatie in Twitter-berichten om de fysieke locatie van de tweet op te sporen. Elke foto werd gemaakt op de exacte plek waar het bericht de wereld werd ingestuurd, onder vermelding van de tekst van het bericht. De foto’s verankeren en herdenken de vluchtige online data in de echte wereld. Tegelijkertijd houden ze de verwachte privacy van deze online netwerken tegen het licht.

Dina Litovsky

Dina Litovsky

Untag This Photo (2010-2012)

Sinds ze een paar jaar geleden begon met het fotograferen van het New Yorkse nachtleven in al zijn verschillende verschijningsvormen, ziet Dina Litovsky een verandering bij het uitgaanspubliek: de focus is verschoven van feesten naar het fotograferen van het feesten. Litovsky raakte gefascineerd door het vaak exhibitionistische gedrag van vrouwen, die de eigen controle over hun beeldvorming juist gebruiken om stereotypen te bevestigen. In UNTAG THIS PHOTO onderzoekt ze hoe publiek gedrag wordt beïnvloed door de verwelkoming van digitale camera’s, smartphones en online sociale netwerken in domeinen die voorheen privaat waren.

Bas Losekoot

Bas Losekoot

In Company of Strangers (2014)

De toegang tot internet vanaf onze mobiele telefoons is een ware revolutie. Het continu onder handbereik hebben van alle mogelijke kennis in de wereld heeft echter ook onze lichamelijke ervaring en sociaal gedrag in de stad veranderd. Terwijl we op straat lopen, zijn we fysiek misschien wel aanwezig, maar mentaal absent. In Hongkong zag Bas Losekoot hoe de mensen op straat hun telefoon als masker gebruiken, wat een akelig schild van onverschilligheid tot gevolg heeft. Paradoxaal genoeg lijkt de smartphone ons zo af te sluiten van elkaar en van de werkelijkheid. Hongkong is een van de acht miljoenensteden in de wereld die Losekoot voor zijn work in progress IN COMPANY OF STRANGERS aandoet.

Daniel Mayrit

Daniel Mayrit

You Haven’t Seen Their Faces (2014)

In 2011 braken in Londen en andere Engelse steden rellen uit toen gewelddadig politieoptreden een leven had geëist. De Londense politie verspreidde maanden later nog flyers met de gezichten van jongeren die bij de rellen betrokken zouden zijn geweest. Hoewel we niets van de personen op de flyers weten, gaan we er volgens Daniel Mayrit vanuit dat ze schuldig zijn omdat ze door bewakingscamera’s zijn vastgelegd. Mayrit eigende zich die visuele taal toe om de honderd machtigste mensen in de City, het financiële hart van Londen, in beeld te brengen. Veel mensen houden hen verantwoordelijk voor de economische crisis, maar toch kunnen ze in een comfortabele anonimiteit door het leven blijven gaan. Net als bij de jongeren weten we niet of de personen op Mayrits foto’s schuldig zijn.

Wendy McMurdo

Wendy McMurdo

Indeterminate Objects (2015)

Kinderen die het populaire computerspel Minecraft spelen, blijken volgens hun ouders in hun slaap soms door te gaan met het spelen van het spel. Sommige kinderen bewegen tijdens het spelen hun handen, alsof ze in de echte wereld met stenen slepen. Zelfs ouders die hun kinderen bij het spel hielpen, vertelden Wendy McMurdo dat ze over de virtuele Minecraft-wereld droomden. In haar installatie INDETERMINATE OBJECTS onderzoekt McMurdo onze evoluerende relatie met simulatie en digitaal gegenereerde informatie. In een serie filmpjes combineert McMurdo fotografie met de driedimensionale technieken waarmee de omgevingen van computerspellen worden gecreëerd. Zo laat McMurdo zien hoe de scheidslijn tussen de werkelijke en de virtuele wereld verdwijnt.

Cristina de Middel

Cristina de Middel

Poly Spam (2009)

Een oude vrouw die iemand zoekt om haar enorme vermogen onder goede doelen te verdelen, een meisje dat met je wil trouwen zodat ze voldoet aan de eisen om de grote som geld die haar vader haar heeft nagelaten te incasseren, of gewoon het bericht dat je een nieuwe auto hebt gewonnen – iedereen met een emailaccount krijgt dit soort smeekbedes en andere berichten die te mooi zijn om waar te zijn. Onder het mom van barmhartigheid appelleren ze aan onze hebzucht. In POLY SPAM creëert Cristina de Middel portretten van de afzenders, waarbij ze elk detail uit de mails vertaalt in dramatische beelden van het moment waarop ze werden verzonden.

Mintio

Mintio

The Hall of Hyperdelic Youths (2010)

De virtuele wereld van gamers kent oneindige mogelijkheden. Als in een trance maken gamers zich los van hun kwetsbare lichamen en treden een wereld binnen die nauwelijks nog aan regels is gebonden. Mintio combineerde die virtuele wereld met beelden van degenen die zich erin begeven. Met alleen het licht van de monitoren waarachter de gamers zich verschansen, legde Mintio het gebrek van de bewegingen van de tieners vast – of het gebrek daaraan, want in de drie tot tien minuten van de opnamen bewogen ze nauwelijks. 180 graden gedraaid, door de ogen van de gamer, legde ze vervolgens verschillende lagen van de oneindige matrix van de game vast.

Fernando Moleres

Fernando Moleres

Internet Gaming Addicts (2014)

In geen enkel land zijn er zo veel internetgebruikers als in China – 600 miljoen. Deze welvaart heeft echter een schaduwzijde. Duizenden Chinezen, vooral jongeren, zijn verslaafd aan internetgames. Ze zonderen zich af in hun kamer of in internetcafés, waar ze soms dagen achter elkaar online games spelen, met funeste gevolgen voor hun sociale en familieleven. Sommige gamers sterven zelfs achter de computer door uitputting en het gebrek aan lichaamsbeweging. Fernando Moleres volgde verslaafde jongeren die in de kliniek van psychiater Tao Ran, tevens kolonel in het Volksbevrijdingsleger proberen af te kicken. Ran combineert psychologische en medische therapie met een strenge militaire training, waarbij ook naaste familieleden worden betrokken. Veel ouders laten zich zelfs samen met hun kind in de kliniek opnemen.

Jennifer Lyn Morone

Jennifer Lyn Morone

Jennifer Lyn MoroneTM Inc (2014 - doorlopend)

Jennifer Morone heeft een voorschot op het onvermijdelijke volgende stadium van het kapitalisme genomen: ze is niet een bedrijf begonnen, maar geworden en als zodanig geregistreerd in de Amerikaanse staat Delaware. Jennifer Lyn Morone Inc heeft een model ontwikkeld om haar gezondheid, erfelijkheid, persoonlijkheid, mogelijkheden, ervaring, potentieel, en goede en slechte kanten te gelde te maken. Met de uitspraak van het Amerikaanse hooggerechtshof dat bedrijven mensen zijn als inspiratie, wil ze zo de prijs van een individu bepalen. Hoewel ze de controle over haar eigen data wil, is het vooralsnog onmogelijk om apps van derden te stoppen bij het verzamelen van haar data. Ironisch genoeg biedt Morone’s extreem kapitalistische project het individu juist de mogelijkheid om weer wat controle over zijn eigen data te krijgen.

Joyce Overheul

Joyce Overheul

Rogier (2013)

Drie maanden lang volgde Joyce Overheul de zeventienjarige Rogier Hogervorst op Twitter en Instagram. In die tijd deelde hij in 5638 tweets en 137 foto’s zoveel informatie over zichzelf dat Overheul er een roman op kon baseren. Het resultaat, De drie maanden uit het leven van Rogier, ontstond zonder dat Hogervorst er weet van had. Toestemming hoefde hij niet te geven; alle gebruikte informatie was door hem zelf publiek gemaakt. Pas toen het boek klaar was, informeerde Overheul hem via Twitter. Hogervorst vond niet dat zijn privacy geschonden was en was zelf wel trots dat Overheul hem had uitgekozen. Met haar project wil Overheul mensen bewust maken van de hoeveelheid informatie die ze op internet delen.

Fernando Pereira Gomes

Fernando Pereira Gomes

New World Observatory (2015)

In zijn serie NEW WORLD OBSERVATORY onderzoekt Fernando Pereira Gomes de relatie tussen het echte en het virtuele. Zijn foto’s tonen de straten van grote steden in ontwikkelde landen, waarbij de focus ligt op beelden die lijken te zijn geënsceneerd. Maar elke poging om het echte en het virtuele van elkaar te scheiden, legt bloot dat beide een façade zijn. Het werk is een commentaar op de hedendaagse samenleving, waarin we gewend zijn geraakt aan het leven met een vervormde waardheid – een maatschappij waarin mensen in hokjes worden gestopt, de financiële wereld oppermachtig is en binaire bronnen onzichtbaar het dagelijkse leven orkestreren.

Laís Pontes

Laís Pontes

Born Nowhere (2011-2012)

Voor haar serie BORN NOWHERE maakte Laís Pontes een serie zelfportretten, waarmee ze met behulp van digitale technieken een reeks nieuwe persoonlijkheden creëerde. Vervolgens zette ze de gemanipuleerde portretten op Facebook en vroeg haar medegebruikers om hun gedachten over, en interpretaties van de personen die ze had gecreëerd. Op basis van de reacties kregen haar alter ego’s een biografie en een karakter. De beschrijvingen die Pontes ontving, worden ingegeven door wat in de psychoanalyse projectie wordt genoemd. Volgens dit fenomeen beschrijft de kijker zijn eigen achtergrond, realiteit en fantasieën toe aan anderen. Wat iemand ziet, is wat men wil zien.

Rutger Prins

Rutger Prins

Discord. Part of a personal series called ‘Personal Effects’ (2015)

Sinds hij de laatste adem van zijn moeder vastlegde, is Rutger Prins geobsedeerd door de dood. We schrijven bijzondere eigenschappen toe aan de dingen die ons lief zijn. Zo ziet Rutger Prins de laptop die hij als puber overal mee naartoe nam dankzij de optionele internetverbinding als iets dat hem in belangrijke mate als mens heeft gevormd. Zijn serie PERSONAL EFFECTS is gewijd aan objecten die een grote impact op zijn leven hebben gehad. Door de verouderde en overbodige voorwerpen, zoals zijn oude laptop, volledig te verwoesten, neemt hij afscheid op een manier die zowel gewelddadig als passend is. Net als wijzelf, zijn de dingen die ons definiëren vluchtig. Is dit een uitweg uit de dititale predestinatie?

Doug Rickard

Doug Rickard

N.A. (2011-2014)

Drie jaar lang dompelde Doug Rickard zich onder in YouTube-filmpjes die door Amerikanen met een smartphone werden geüpload. Terwijl we clicks en likes sprokkelen, vervaagt de lijn tussen privaat en publiek, en wordt duidelijk hoe het digitale beeld enorm met subtekst is geladen. Zo ontstaat een donker en dynamisch portret van Amerika’s onderbuik, waarin thema’s als ras, politiek, technologie, toezicht en de altijd aanwezige camera’s van mobieltjes de boventoon voeren. De blik van de voyeur smelt samen met die van het roofdier. Met de camera op een statief voor zijn beeldscherm werkte Rickard voor zijn serie N.A. – een afkorting van national anthem – letterlijk als fotograaf, op jacht naar ontregelende momenten in de wereld van YouTube’s collectieve bewustzijn.

Julian Röder

Julian Röder

Mission and Task (2012-2013)

Directe contacten tussen de grenspolitie in de EU en migranten zullen in de toekomst steeds minder voorkomen. Niet omdat de migrantenstromen zullen opdrogen, maar omdat de voortschrijdende technologie ervoor zorgt dat de bewaking van de buitengrenzen van de EU steeds abstracter wordt. Het nieuwe grensbewakingssysteem EUROSUR, dat in 2013 in gebruik werd genomen, analyseert data die worden doorgestuurd door satellieten, radarstations, vliegtuigen en drones. De informatie uit de deelnemende landen wordt automatisch en onmiddellijk via het netwerk met iedereen uitgewisseld. Geplande grensoversteken kunnen zo worden opgemerkt lang voordat de grens in zicht is. Mensen worden zo gereduceerd tot data, stromen, lichtpuntjes en signalen, en niet langer gezien als individuen. Middels surveillance wordt zo een infrastructuur gebouwd die behoud van welvaart in Europa boven een verantwoorde manier van omgaan met ‘de ander’ stelt.

Henrik Spohler

Henrik Spohler

0/1 Dataflow (2000-2001)

De plaatsen waar het echte hart van onze informatiemaatschappij klopt, zijn daar qua uiterlijk het tegenovergestelde van. In de uniforme, lichtgrijze ruimtes, is zelfs de kleur van de ethernetkabels geen indicatie voor de richting waaruit de verwerkte data afkomstig zijn, laat staan dat duidelijk is waar ze heengaan. De processen die zich hier afspelen zijn net zo onzichtbaar als in de synapsen in het menselijke brein. Deze abstractie maakt van de foto’s een allegorie van het samenspel en de gelijkwaardigheid van data in het digitale tijdperk.

Waltraut Tänzler

Waltraut Tänzler

Eyes on Borders (Verenigde Staten, 2009, 2013, 2015)

In 2007 werd in Texas onder de naam TBSC BlueServo Virtual Community Watch het eerste openbare, online surveillanceprogramma ter wereld gelanceerd. Het programma bestaat uit een netwerk van sensoren en camera’s langs de grens tussen Texas en Mexico. Internetgebruikers over de hele wereld kunnen zich aanmelden als Virtual Texas Deputies om deel te nemen aan de grensbewaking. Als deze virtuele hulpsheriffs iets verdachts zien, sturen ze eenvoudigweg een e-mail naar de plaatselijke autoriteiten. Met de screenshots die Waltraut Tänzler als virtual deputy van de gestreamde video’s maakte, tekent ze protest aan tegen deze dubieuze tactiek om de grensveiligheid te verhogen. 

Ivar Veermäe

Ivar Veermäe

Center of Doubt (2015)

In zijn langlopende project CENTER OF DOUBT visualiseert en onderzoekt Ivar Veermaë de (on)zichtbaarheid van de infrastructuur en representatie van computernetwerken. Met behulp van twee invalshoeken krijgt hij inzicht in het gecompliceerde en ondoorzichtige karakter van datacentra en (tele)communicatietechnologieën. Enerzijds is zijn project een onderzoek naar de lokale materialiteit van, en strijd om de infrastructuur van cloud computing, die Veermäe ziet als een omslagpunt op weg naar een nieuw internettijdperk. Anderzijds biedt het een alternatieve visuele weergave van de thema’s die met informatietechnologie samenhangen, die meestal verzanden in ‘cloudy’ retoriek, zoals sciencefictionplaatjes in advertenties of doorgeschoten militair jargon.

Addie Wagenknecht

Addie Wagenknecht

Data and Dragons (2014)

Het werk xxxx.xxx uit de serie DATA AND DRAGONS van Addie Wagenknecht is een installatie die is opgebouwd uit vijf speciaal vervaardigde printplaten, die door kabels met elkaar zijn verbonden. Het werk onderschept data uit zijn omgeving en slaat die op. De verzamelde informatie wordt verwerkt door schijnbaar levende servers, maar de uitkomsten worden nooit gedeeld. Daarmee is dit werk een grafrede voor de tijd dat surfen op internet een anonieme en onbekende bezigheid was.

<< Terug naar expositie