Fotografen / Noorderlicht Fotomanifestatie 2015

Data Rush

Lisa Barnard

Lisa Barnard

Whiplash Transition (2011-2013)

Voor veel Amerikaanse soldaten bestaat hun uitzending naar het buitenland uit een autorit van veertig minuten waarna ze achter een computer een muis heen en weer slepen. Op afstand bedienen ze een RPA (Remotely Piloted Aircraft), die in een ver buitenland militaire doelen vernietigd, waarna ze zich naar huis haasten om hun zoontje naar footballtraining te brengen. Deze abrupte overgang, van de brute werkelijkheid van het besturen van een drone in een oorlogsgebied terug naar het gezinsleven, wordt door de piloten van drones vaak aangeduid met de term whiplash transition. Het gebrek aan scheiding tussen het strijdtoneel en thuis draagt bij aan het ontstaan van werkstress en burn out. In haar serie WHIPLASH TRANSITION onderzoekt Lisa Barnard deze complexe relaties, gebruikmakend van beelden uit zowel de VS als Pakistan.

Lisa Barnard >>

Christopher Baker

Christopher Baker

Hello World! Or: How I Learned To Stop Listening and Love The Noise (2009)

Nieuwe media zoals YouTube hebben het mensen in een welhaast verontrustend tempo mogelijk gemaakt om zich te uiten. De belofte van de hedendaagse, democratische, participatieve media sluit naadloos aan bij de menselijke behoefte aan aandacht, maar er zijn geen nieuwe technologieën opgekomen die ons in staat stellen om naar al deze nieuwe publieke sprekers te luisteren. De installatie HELLO WORLD! van Christopher Baker laat zien hoe duizenden mensen een potentieel miljardenpubliek toespreken – alleen en vanuit hun keuken, slaapkamer of ander privévertrek. Worden ze gehoord, of gaat hun stem verloren in een kakofonie van andere stemmen?

Christopher Baker >>

Catherine Balet

Catherine Balet

Strangers in the Light (2009)

In haar serie STRANGERS IN THE LIGHT onderzoekt de Catherine Balet de ingewikkelde relatie tussen de mens en zijn technologie. Haar foto’s tonen de nieuwe lichaamshouding van de altijd bereikbare, eigentijdse mens, die door het witte digitale licht van zijn device wordt opgezogen. De personen op die ze fotografeerde worden enkel uitgelicht door het licht van hun smartphone, laptop of tablet, waardoor een 21e-eeuws clair-obscur ontstaat dat lijkt te verwijzen naar klassieke schilderijen en oude meesters. Tegelijkertijd reflecteert het aan de historische breuk met het verleden die de moderne communicatiemiddelen hebben veroorzaakt.

Catherine Balet >>

Mari Bastashevski

Mari Bastashevski

It’s Nothing Personal (2015)

De installatie IT’S NOTHING PERSONAL is gesitueerd in de ruimte tussen het uitgedragen zelfbeeld van wereldwijd opererende producenten van elektronische surveillance-apparatuur en de onthullingen van degenen die direct met deze technieken te maken hebben gehad.

In het afgelopen decennium is de industrie die voldoet aan de vraag van regeringen naar het bewaken van massacommunicatie qua omvang geëxplodeerd en een van de snelst groeiende bedrijfstakken geworden. Het scala aan verkochte producten bestaat onder meer uit kant-en-klare monitoringcentra die geruisloos jaren aan elektronische communicatie van hele landen kan verwerken en opslaan.

Terwijl het merendeel van deze producten door hun ontwerp niet is op te sporen, hebben de bedrijven die ze verkopen juist een sterk imago. In reclamemateriaal wordt de bescherming tegen vage, maar grote gevaren benadrukt. Toegang tot intieme details in correspondentie wordt gepresenteerd als onpersoonlijke data, opgeslagen petabytes en de inspectie van packets.

Dit losgekoppelde technische jargon en de opgeschoonde, geïllustreerde esthetiek zorgen dat een diepgewortelde ongelijkheid wordt verdonkermaand. De suveillance van communicatie is een fundamenteel onderdeel van het handhaven van de rechten van degenen die de wet zweert te beschermen. Tegelijkertijd is het een wapen om macht te behouden door in te breken op de privacy van degenen die tegen de monitoring zijn.

Mari Bastashevski >>

Josh Begley

Josh Begley

Information of Note (2014)

Tot 2014 had de New Yorkse politie de Demographics Unit, een geheim programma om moslims te bespioneren. Undercover rechercheurs infiltreerden in buurten waar veel moslims wonen om gesprekken af te luisteren en gedetailleerde dossiers aan te leggen over islamitische ondernemers – waar ze aten en boodschappen deden, en welke moskee ze bezochten. In zijn installatie INFORMATION OF NOTE combineert Josh Begley foto’s en notities uit de politiedossiers, blootgelegd door Associated Press. Van elk geobserveerde pand toont Begley een foto van het exterieur, het adres en telefoonnummer, en de etniciteit van de eigenaar. De banale observaties van de rechercheurs schetsen een opmerkelijk beeld van het dagelijkse leven van de bespioneerden. Het programma heeft nooit tot een aanwijzing geleid. Wel wordt het door veel groeperingen medeverantwoordelijk gehouden voor het creëren van een alomvattende sfeer van angst.

Josh Begley >>

James Bridle

James Bridle

Seamless Transitions (2014)

In zijn installatie SEAMLESS TRANSITIONS toont James Bridle dat wat niet gezien mag worden: de beoordeling, detentie en uitzetting van vluchtelingen in Groot-Brittannië. Hij gebruikte technieken uit de onderzoeksjournalistiek, ooggetuigenverslagen en ander onderzoek om een beeld te vormen van elk van deze schakels in de vluchtelingenketen. Op basis van dit onderzoek maakte Picture Plane, een bedrijf dat ontwerpen van architecten visueel tot leven wekt, een film waarin de kijker door de ruimtes kan lopen die normaliter blijven verscholen achter wetgeving en onverschilligheid.

James Bridle >>

Kurt Caviezel

Kurt Caviezel

Animals. Bird/Insect (2000 – 2015)

Sinds vijftien jaar struint Kurt Caviezel webcams in publieke en private ruimtes af. Uit de oneindige stroom stills selecteert hij met haarscherpe intuïtie foto’s die elk aspect van het leven bestrijken. Zijn archief, door het klikken van zijn muis vergaard, bestaat inmiddels uit meer dan drie miljoen beelden. Zo heeft hij een album van de geglobaliseerde wereld gecreëerd, zonder dat hij ooit op de plekken is geweest waar de webcams staan opgesteld.

Kurt Caviezel >>

Kurt Caviezel

Kurt Caviezel

Public Hiding (2000 – 2015)

For fifteen years, Kurt Caviezel has been scouring webcams in public and private spaces. From the endless stream of stills, he selects photographs with razor-sharp intuition that cover every aspect of life. His archive, accumulated by clicking his mouse, now consists of over three million images. In doing so, he has created an album of the globalised world, without ever having been to the places where the webcams are installed.

Kurt Caviezel >>

Max Colson

Max Colson

Friendly Proposals for Highly Controlling Environments (2014-2015)

Veel openbare plekken in Groot-Brittannië worden geprivatiseerd, waarbij surveillance als controlemiddel wordt ingezet. De nieuwste hightech apparatuur reageert ‘slim’ op de gebeurtenissen in de omgeving – lantarenpalen kunnen geluid opnemen en aanspringen wanneer ze opschudding ‘horen’, vuilnisbakken kunnen passerende smartphones volgen en bewegingen in een afgebakend gebied registeren. De bewakingssystemen zijn echter ontworpen om niet op te vallen en draagt continu bij aan een gevoel van valse verdachtmaking. Max Colson laat in zijn serie FRIENDLY PROPOSALS FOR HIGHLY CONTROLLING ENVIRONMENTS het potentieel zien van een speelser en daardoor minder bedreigende manier van surveilleren.

Max Colson >>

Sterling Crispin

Sterling Crispin

Data Masks (2013-doorlopend)

Met zijn driedimensionale, geprinte maskers onderzoekt Sterling Crispin het functioneren van biometrische surveillancetechniek en de wiskundige analyse van biologische data. Met de maskers – schaduwen van mensen die zijn geëvolueerd uit de algoritmen van de biometrische herkenningssoftware – houdt Crispin de software een spiegel voor: hij confronteert het surveillanceapparaat met zijn eigen hersenspinsels. De maskers zijn voor de algoritmes van de gezichtsherkenningssoftware volstrekt herkenbaar, terwijl ze in onze ogen misvormd zijn. Tegelijkertijd protesteert Crispin tegen de stormachtige ontwikkeling van surveillancetechnieken en de manier waarop mensen communiceren met hun ‘technologische wederhelft’, het wereldwijd levende superorganisme dat bestaat uit alle machines en software.

Sterling Crispin >>

Anita Cruz-Eberhard & David Howe

Anita Cruz-Eberhard & David Howe

Security Blankets (2012-doorlopend)

In de serie SECURITY BLANKETS van Anita Cruz-Eberhard en David Howe is veiligheid niet alleen in figuurlijke zin, maar ook letterlijk een warme deken. Hun security blankets, van superzachte fleece, zijn bedrukt met afbeeldingen die op internet werden gevonden en refereren aan het begrip ‘veiligheid’. De zachtheid en de warmte van de fleece staat echter in schril contrast met de verontrustende opdruk van de dekens, waarmee Cruz-Eberhard en Howe de verwarrende positieve en negatieve emotionele connotaties van het woord ‘veiligheid’ oproepen.

Anita Cruz-Eberhard & David Howe >>

Anita Cruz-Eberhard

Anita Cruz-Eberhard

Watch the Watchers! #02 (2013-doorlopend)

Na de aanslagen van 11 september 2001 zag Anita Cruz-Eberhard het aantal bewakingscamera’s in haar woonplaats New York hand over hand toenemen. Maar maken al die camera’s ons leven veiliger, verdwijnt ons recht op privacy niet net zo snel als de techniek opkomt en heeft het ons niet veranderd in een politiestaat? En heeft onze obsessie met camera’s niet evenzeer te maken met onze cultuur van voyeurisme als met veiligheid? Door de technologie die over ons waakt om te zetten in kunst, onderzoekt Cruz-Eberhard de wereldwijde, van bewaking verzadigde cultuur met een esthetische dimensie.

Voor haar doorlopende serie WATCH THE WATCHERS! #02 creëerde ze patronen van beelden van bewakingscamera’s die ze van winkels en catalogi op internet plukte.

Anita Cruz-Eberhard >>

Mark Curran

Mark Curran

The Economy of Appearances (2010-2015)

In THE ECONOMY OF APPEARANCES werkt Mark Curran zijn langlopende etnografisch transnationale project The Market (2010-doorlopend) verder uit. Daarbij focust hij op het functioneren en de omstandigheden van wereldwijde markten. Hij integreert foto’s, film, geluid, voorwerpen en tekst; de thema’s omvatten onder andere de algoritmische machinerie van de financiële markten, die deze technologie hebben geïnnoveerd, en verreikende consequenties van financiële activiteiten die zijn losgezongen van de omstandigheden van burgers en het alledaagse leven. Zijn project bracht Curran in Londen, Dublin, Frankfurt en Addis Abeba. De installatie voor Data Rush brengt zet het onderzoek voort in Amsterdam.

Curran filmde in het nieuwe financiële district op de Zuidas in de zuidelijke periferie van het Nederlandse kapitaal – een wereldwijd centrum voor algoritmische handel. Afgestemd op een tekst van de voormalige handelaar Brett Scott zet de film Algorithmic Surrealism vraagtekens bij de hegemonie van high-frequency trading en hoe het uitsterven van menselijke rede in marktbeslissingen extremere machtsverhoudingen van de rijkdom van een minderheid in geglobaliseerde kapitalistische systemen zal bestendigen. Nederland speelt ook een centrale rol in het wereldwijde systeem van schaduwbanken. Daarom wordt de soundscape van de installatie gegenereerd door de transformatie van data, met gebruik van een algoritme om het gebruik van de woorden ‘markt’ en ‘markten’ in openbare toespraken van minister Dijsselbloem van Financiën te herkennen. In de installatie is een driedimensionale visualisatie van deze soundscape opgenomen, The Economy Of Appearances, die het functioneren van het financiële kapitaal door het bestuur van de natiestaat. Met zijn project, doorbreekt Curran het abstracte beeld van de markt en laat hij zien dat de markt een echte en opdringerige kracht is, die uiterst belangrijk is in hoe onze levens er uitzien.

---

Deze installatie is gemaakt in opdracht van Noorderlicht, in samenwerking met het Britse North East Photography Network (NEPN) van de Universiteit van Sunderland. De opdracht werd mede mogelijk gemaakt met de financiële ondersteuing van de NEPN.

Met dank aan:

Algoritme ontwerp & geluidscompositie Ken Curran, datavisualisatie Damien Byrne, Film Editor Lidia Rossner, stem Claudia Schäfer, medewerker Helen Carey

Mark Curran >>

Giorgio di Noto

Giorgio di Noto

The Iceberg (2014-2015)

Op de zwarte markten van het dark web, de anonieme krochten van internet waar niets naar individuele gebruikers is te herleiden, worden advertenties voor drugs vaak geïllustreerd met stockfoto’s, maar sommige adverteerders maken hun foto’s zelf. Giorgio di Noto presenteert deze exotische beelden, die door de adverteerders zelf zijn gemaakt en zijn voorbestemd om zichzelf te wissen als ze geen functie meer hebben, als onzichtbare objecten. Ze zijn afgedrukt met een speciale inkt die de afbeelding alleen onthult als het wordt beschenen met ultraviolet licht – hetzelfde licht dat wordt gebruikt om sporen van drugs te vinden. Di Noto symboliseert daarmee het anonieme en tijdelijke karakter van de foto’s, die in het bovenwereldse web niet zijn te zien.

Giorgio di Noto >>

Hasan Elahi

Hasan Elahi

Thousand Little Brothers v2 (2015)

Na een zes maanden lang FBI-onderzoek waarin hij bij vergissing werd genoemd als terrorist, besloot Hasan Elahi de FBI te helpen en zichzelf vrijwillig te monitoren. Elahi is voor volledige openheid en wilde naar eigen zeggen zeker zijn dat de FBI weet dat hij geen ‘plotselinge bewegingen’ maakt. Bovendien, zegt Elahi, kan hij zichzelf veel beter en gedetailleerder in de gaten houden dan de FBI. Zijn autosurveillanceproject resulteerde de afgelopen tien jaar in maar liefst zeventigduizend foto’s. Elahi vertrouwt erop dat de FBI ze allemaal heeft gezien.

Hasan Elahi >>

Arantxa Gonlag

Arantxa Gonlag

Data Diary (2014-2015)

De Nederlandse Arantxa Gonlag ging op zoek naar de fysieke locaties van haar digitale data. Haar zoektocht bracht haar onder meer naar de stranden waar intercontinentale internetkabels aan land komen en de bijna onzichtbare datacentra van Facebook en andere internetgrootmachten. Tegelijkertijd probeert Gonlag een antwoord te krijgen op haar vragen over onze digitale identiteit en het belang van privacy. Wie heeft daar de controle over en hoe veilig is die controle? Haar dagboek DATA DIARY is een tastbare neerslag in tekst en beeld van haar zoektocht in een virtuele wereld.

Arantxa Gonlag >>

Andrew Hammerand

Andrew Hammerand

The New Town (United States, 2013)

Om de bouw van een nieuwe gemeenschap in beeld te brengen, werd door de projectontwikkelaar bovenop een zendmast voor mobiele telefoons een camera gemonteerd waarvan de beelden openbaar waren. Het is maar één voorbeeld van de vele niet-beveiligde apparaten die actief en lukraak informatie naar internet pompen. Voor zijn serie THE NEW TOWN gebruikte Andrew Hammerand beelden van deze camera alsof het zijn eigen was. Omdat de volledige bediening niet was beveiligd, kon hij de camera zelf richten, ermee inzoomen en scherpstellen. Het resulteert in een voyeuristische blik op het dorp, een spel met de beeldtaal van surveillance, amateurbeelden en verdachtmaking.

Andrew Hammerand >>

Lori Hepner

Lori Hepner

Status Symbols: A Study in Tweets (2009-2012)

Tekstuele updates op sites als Twitter en Facebook maken het mogelijk om virtuele personen te creëren die sterk afwijken van de fysieke werkelijkheid. In haar serie STATUS SYMBOLS maakt Lori Hepner op basis van updates op sociale media portretten met behulp van draaiende leds. De woorden worden met behulp van speciaal ontwikkelde soft- en hardware vertaald in lichtflitsen – het aan en uit van de binaire code die de basis van digitale communicatie is. Elk portret representeert een vluchtig moment van identiteit, tot de volgende update een feit is.

Lori Hepner >>

Hannes Hepp

Hannes Hepp

Not So Alone – Lost in Chat Room (2012-2015)

De fotomontages van Hannes Hepp brengen de onzichtbare wereldwijde digitale spionage-activiteiten van de NSA en andere veiligheidsdiensten in beeld, maar ook de voortgaande vervreemding en vereenzaming van normale burgers in de virtuele wereld. De portretten in de serie komen van openbare chatrooms, waar de afgebeelde personen bezoekers explicietere seksuele beelden in het vooruitzicht stellen om ze te verleiden tot het betalen voor ‘private time’. Zo is de kijker tegelijkertijd een voyeur en een object van voyeurisme. Net zoals de fotograaf wellicht door de veiligheidsdiensten werd bespied toen hij in zijn atelier de fotomontages maakte.

Hannes Hepp >>

Roc Herms

Roc Herms

Hacer Pantallazo (2014-2015)

Tijdens ons werk, onze studie en ontspanning bevinden we ons fysiek gezien buiten de computer, maar onze aandacht en bewustzijn zijn één met de digitale wereld. Daarom moeten we volgens Roc Herms onze hybride staat van ‘zijn’, ergens tussen de fysieke en virtuele wereld, accepteren en onze digitale alledaagsheid documenteren om onze eigen natuur te assimileren en begrijpen. Daarom vervangt Herms de foto door het screenshotpantallazos in het Spaans – als middel om snel en intuïtief visuele informatie uit de virtuele wereld op te slaan. Met behulp van kleine algoritmes die de screenshots van verschillende digitale apparaten automatisch vergaren, verzamelt en publiceerde Roc Herms zo de kroniek van zijn digitale leven van alledag.

Roc Herms >>

Travis Hodges

Travis Hodges

The Quantified Self (2014-2015)

Met de voor iedereen toegankelijke technologie van de smartphone en draagbare sensoren kunnen gebruikers alles aan zichzelf meten: van de hoeveelheid beweging, slaap en de precieze vorm en afmetingen van het lichaam tot stemmingen en het aantal geconsumeerde drankjes. Ooit het domein van wetenschappers en nerds, ontwikkelt self-tracking zich in hoog tempo tot een nieuwe trend. Hoewel de meeste self-trackers zichzelf beter willen leren kennen of willen verbeteren, laat Travis Hodges in zijn serie THE QUANTIFIED SELF zien dat individuele overwegingen net zo kunnen verschillen als de verzamelde data.

Travis Hodges >>

Simon Høgsberg

Simon Høgsberg

The Grocery Store Project (2015)

Op een aprildag in 2010 ging Simon Høgsberg bij de ingang van een supermarkt zitten om foto’s te maken van de mensen die op hem af kwamen en bij hem wegliepen. Het volgende anderhalve jaar bleef hij terugkomen en maakte rond de 97.000 opnamen. Met behulp van huis-tuin-en-keuken gezichtsherkenningssoftware kon hij 1100 gezichten identificeren. Veel gezichten bleken dezelfde – honderden personen bleken verspreid door de tijd op meerdere foto’s voor te komen. Høgsberg bracht de fotosequenties van 457 mensen onder in een matrix, die inzichtelijk maakt hoe ze door elkaar leven heenlopen. Het resultaat is tegelijkertijd een studie naar de manier waarop de mensheid zichzelf bewust en onbewust presenteert, en een kunstwerk vol opkomende en wegebbende patronen. 

Simon Høgsberg >>

Heinrich Holtgreve

Heinrich Holtgreve

The Internet as a Place (2013-2015)

In 1969 werd de oervorm van internet door een dienst van het Amerikaanse ministerie van defensie ontwikkeld. In de bijna halve eeuw die sindsdien verstreek, verbreedde de toepassing van het netwerk zich van militaire doeleinden naar alle denkbare vormen van interactie tussen miljarden mensen over de hele wereld. Maar wat is dit netwerk van netwerken precies? Is het een fysieke plek die je kunt bezoeken? Sinds twee jaar neemt Heinrich Holtgreve foto’s van het internet. Zijn zoektocht naar de kern van het internet brachten hem naar de Noord-Duitse kust, Egypte en Frankfurt.

Heinrich Holtgreve >>

Thiemo Kloss

Thiemo Kloss

Dark Blue (2012-2015)

Met zijn serie DARK BLUE visualiseert Thiemo Kloss transformaties en veranderingen die de samenleving vormgeven. Zijn beelden bieden een persoonlijke point of view waarin het collectieve geheugen, data, online gedrag en computergebruik worden beschouwd tegen de achtergrond van transparantie, anonimiteit en ontbinding. Elk beeld is samengesteld uit een grote hoeveelheid uitgesneden verticale lijnen, afkomstig van foto’s van een en dezelfde persoon in verschillende posities. Door eerst de lijnen per opname in een arbeidsintensief proces te rangschikken, creëert Kloss een set min of meer transparante beelden die vervolgens in elkaar worden geschoven.

Thiemo Kloss >>

Arnold Koroshegyi

Arnold Koroshegyi

Electroscapes (2011-2012)

In de electroscapes van Arnold Koroshegyi komen landschappen en data samen. Hij grijpt daarvoor terug op de praktijk van negentiende-eeuwse geologische onderzoeken, waarbij fotografie en wetenschappelijke expedities hand in hand gingen om de topografie van de wereld te ontdekken. Door bewakingssoftware te integreren in een gelaagd fotografisch proces, kon Koroshegyi een visuele interpretatie van de elektromagnetische data in de atmosfeer rond geografische formaties maken. In ELECTROSCAPES is de onzichtbare stroom data die onophoudelijk in de afgelegen, natuurlijke omgevingen sijpelt met een esthetiek van abstracte elementen zichtbaar gemaakt.

Arnold Koroshegyi >>

Nate Larson & Marni Shindelman

Nate Larson & Marni Shindelman

Geolocation (2009-present)

Met hun samenwerkingsprojecten onderzoeken Nate Larson en Marni Shindelman de data die we op online communicatienetwerken genereren. Voor GEOLOCATION gebruikten Larson en Shindelman publiek toegankelijke gps-informatie in Twitter-berichten om de fysieke locatie van de tweet op te sporen. Elke foto werd gemaakt op de exacte plek waar het bericht de wereld werd ingestuurd, onder vermelding van de tekst van het bericht. De foto’s verankeren en herdenken de vluchtige online data in de echte wereld. Tegelijkertijd houden ze de verwachte privacy van deze online netwerken tegen het licht.

Nate Larson & Marni Shindelman >>

Dina Litovsky

Dina Litovsky

Untag This Photo (2010-2012)

Sinds ze een paar jaar geleden begon met het fotograferen van het New Yorkse nachtleven in al zijn verschillende verschijningsvormen, ziet Dina Litovsky een verandering bij het uitgaanspubliek: de focus is verschoven van feesten naar het fotograferen van het feesten. Litovsky raakte gefascineerd door het vaak exhibitionistische gedrag van vrouwen, die de eigen controle over hun beeldvorming juist gebruiken om stereotypen te bevestigen. In UNTAG THIS PHOTO onderzoekt ze hoe publiek gedrag wordt beïnvloed door de verwelkoming van digitale camera’s, smartphones en online sociale netwerken in domeinen die voorheen privaat waren.

Dina Litovsky >>

Bas Losekoot

Bas Losekoot

In Company of Strangers (2014)

De toegang tot internet vanaf onze mobiele telefoons is een ware revolutie. Het continu onder handbereik hebben van alle mogelijke kennis in de wereld heeft echter ook onze lichamelijke ervaring en sociaal gedrag in de stad veranderd. Terwijl we op straat lopen, zijn we fysiek misschien wel aanwezig, maar mentaal absent. In Hongkong zag Bas Losekoot hoe de mensen op straat hun telefoon als masker gebruiken, wat een akelig schild van onverschilligheid tot gevolg heeft. Paradoxaal genoeg lijkt de smartphone ons zo af te sluiten van elkaar en van de werkelijkheid. Hongkong is een van de acht miljoenensteden in de wereld die Losekoot voor zijn work in progress IN COMPANY OF STRANGERS aandoet.

Bas Losekoot >>

Daniel Mayrit

Daniel Mayrit

You Haven’t Seen Their Faces (2014)

In 2011 braken in Londen en andere Engelse steden rellen uit toen gewelddadig politieoptreden een leven had geëist. De Londense politie verspreidde maanden later nog flyers met de gezichten van jongeren die bij de rellen betrokken zouden zijn geweest. Hoewel we niets van de personen op de flyers weten, gaan we er volgens Daniel Mayrit vanuit dat ze schuldig zijn omdat ze door bewakingscamera’s zijn vastgelegd. Mayrit eigende zich die visuele taal toe om de honderd machtigste mensen in de City, het financiële hart van Londen, in beeld te brengen. Veel mensen houden hen verantwoordelijk voor de economische crisis, maar toch kunnen ze in een comfortabele anonimiteit door het leven blijven gaan. Net als bij de jongeren weten we niet of de personen op Mayrits foto’s schuldig zijn.

Daniel Mayrit >>

Wendy McMurdo

Wendy McMurdo

Indeterminate Objects (2015)

Kinderen die het populaire computerspel Minecraft spelen, blijken volgens hun ouders in hun slaap soms door te gaan met het spelen van het spel. Sommige kinderen bewegen tijdens het spelen hun handen, alsof ze in de echte wereld met stenen slepen. Zelfs ouders die hun kinderen bij het spel hielpen, vertelden Wendy McMurdo dat ze over de virtuele Minecraft-wereld droomden. In haar installatie INDETERMINATE OBJECTS onderzoekt McMurdo onze evoluerende relatie met simulatie en digitaal gegenereerde informatie. In een serie filmpjes combineert McMurdo fotografie met de driedimensionale technieken waarmee de omgevingen van computerspellen worden gecreëerd. Zo laat McMurdo zien hoe de scheidslijn tussen de werkelijke en de virtuele wereld verdwijnt.

Wendy McMurdo >>

Cristina de Middel

Cristina de Middel

Poly Spam (2009)

Een oude vrouw die iemand zoekt om haar enorme vermogen onder goede doelen te verdelen, een meisje dat met je wil trouwen zodat ze voldoet aan de eisen om de grote som geld die haar vader haar heeft nagelaten te incasseren, of gewoon het bericht dat je een nieuwe auto hebt gewonnen – iedereen met een emailaccount krijgt dit soort smeekbedes en andere berichten die te mooi zijn om waar te zijn. Onder het mom van barmhartigheid appelleren ze aan onze hebzucht. In POLY SPAM creëert Cristina de Middel portretten van de afzenders, waarbij ze elk detail uit de mails vertaalt in dramatische beelden van het moment waarop ze werden verzonden.

Cristina de Middel >>

Mintio

Mintio

The Hall of Hyperdelic Youths (2010)

De virtuele wereld van gamers kent oneindige mogelijkheden. Als in een trance maken gamers zich los van hun kwetsbare lichamen en treden een wereld binnen die nauwelijks nog aan regels is gebonden. Mintio combineerde die virtuele wereld met beelden van degenen die zich erin begeven. Met alleen het licht van de monitoren waarachter de gamers zich verschansen, legde Mintio het gebrek van de bewegingen van de tieners vast – of het gebrek daaraan, want in de drie tot tien minuten van de opnamen bewogen ze nauwelijks. 180 graden gedraaid, door de ogen van de gamer, legde ze vervolgens verschillende lagen van de oneindige matrix van de game vast.

Mintio >>

Fernando Moleres

Fernando Moleres

Internet Gaming Addicts (2014)

In geen enkel land zijn er zo veel internetgebruikers als in China – 600 miljoen. Deze welvaart heeft echter een schaduwzijde. Duizenden Chinezen, vooral jongeren, zijn verslaafd aan internetgames. Ze zonderen zich af in hun kamer of in internetcafés, waar ze soms dagen achter elkaar online games spelen, met funeste gevolgen voor hun sociale en familieleven. Sommige gamers sterven zelfs achter de computer door uitputting en het gebrek aan lichaamsbeweging. Fernando Moleres volgde verslaafde jongeren die in de kliniek van psychiater Tao Ran, tevens kolonel in het Volksbevrijdingsleger proberen af te kicken. Ran combineert psychologische en medische therapie met een strenge militaire training, waarbij ook naaste familieleden worden betrokken. Veel ouders laten zich zelfs samen met hun kind in de kliniek opnemen.

Fernando Moleres >>

Jennifer Lyn Morone

Jennifer Lyn Morone

Jennifer Lyn MoroneTM Inc (2014 - doorlopend)

Jennifer Morone heeft een voorschot op het onvermijdelijke volgende stadium van het kapitalisme genomen: ze is niet een bedrijf begonnen, maar geworden en als zodanig geregistreerd in de Amerikaanse staat Delaware. Jennifer Lyn Morone Inc heeft een model ontwikkeld om haar gezondheid, erfelijkheid, persoonlijkheid, mogelijkheden, ervaring, potentieel, en goede en slechte kanten te gelde te maken. Met de uitspraak van het Amerikaanse hooggerechtshof dat bedrijven mensen zijn als inspiratie, wil ze zo de prijs van een individu bepalen. Hoewel ze de controle over haar eigen data wil, is het vooralsnog onmogelijk om apps van derden te stoppen bij het verzamelen van haar data. Ironisch genoeg biedt Morone’s extreem kapitalistische project het individu juist de mogelijkheid om weer wat controle over zijn eigen data te krijgen.

Jennifer Lyn Morone >>

Joyce Overheul

Joyce Overheul

Rogier (2013)

Drie maanden lang volgde Joyce Overheul de zeventienjarige Rogier Hogervorst op Twitter en Instagram. In die tijd deelde hij in 5638 tweets en 137 foto’s zoveel informatie over zichzelf dat Overheul er een roman op kon baseren. Het resultaat, De drie maanden uit het leven van Rogier, ontstond zonder dat Hogervorst er weet van had. Toestemming hoefde hij niet te geven; alle gebruikte informatie was door hem zelf publiek gemaakt. Pas toen het boek klaar was, informeerde Overheul hem via Twitter. Hogervorst vond niet dat zijn privacy geschonden was en was zelf wel trots dat Overheul hem had uitgekozen. Met haar project wil Overheul mensen bewust maken van de hoeveelheid informatie die ze op internet delen.

Joyce Overheul >>

Fernando Pereira Gomes

Fernando Pereira Gomes

New World Observatory (2015)

In zijn serie NEW WORLD OBSERVATORY onderzoekt Fernando Pereira Gomes de relatie tussen het echte en het virtuele. Zijn foto’s tonen de straten van grote steden in ontwikkelde landen, waarbij de focus ligt op beelden die lijken te zijn geënsceneerd. Maar elke poging om het echte en het virtuele van elkaar te scheiden, legt bloot dat beide een façade zijn. Het werk is een commentaar op de hedendaagse samenleving, waarin we gewend zijn geraakt aan het leven met een vervormde waardheid – een maatschappij waarin mensen in hokjes worden gestopt, de financiële wereld oppermachtig is en binaire bronnen onzichtbaar het dagelijkse leven orkestreren.

Fernando Pereira Gomes >>

Laís Pontes

Laís Pontes

Born Nowhere (2011-2012)

Voor haar serie BORN NOWHERE maakte Laís Pontes een serie zelfportretten, waarmee ze met behulp van digitale technieken een reeks nieuwe persoonlijkheden creëerde. Vervolgens zette ze de gemanipuleerde portretten op Facebook en vroeg haar medegebruikers om hun gedachten over, en interpretaties van de personen die ze had gecreëerd. Op basis van de reacties kregen haar alter ego’s een biografie en een karakter. De beschrijvingen die Pontes ontving, worden ingegeven door wat in de psychoanalyse projectie wordt genoemd. Volgens dit fenomeen beschrijft de kijker zijn eigen achtergrond, realiteit en fantasieën toe aan anderen. Wat iemand ziet, is wat men wil zien.

Laís Pontes >>

Rutger Prins

Rutger Prins

Discord. Part of a personal series called ‘Personal Effects’ (2015)

Sinds hij de laatste adem van zijn moeder vastlegde, is Rutger Prins geobsedeerd door de dood. We schrijven bijzondere eigenschappen toe aan de dingen die ons lief zijn. Zo ziet Rutger Prins de laptop die hij als puber overal mee naartoe nam dankzij de optionele internetverbinding als iets dat hem in belangrijke mate als mens heeft gevormd. Zijn serie PERSONAL EFFECTS is gewijd aan objecten die een grote impact op zijn leven hebben gehad. Door de verouderde en overbodige voorwerpen, zoals zijn oude laptop, volledig te verwoesten, neemt hij afscheid op een manier die zowel gewelddadig als passend is. Net als wijzelf, zijn de dingen die ons definiëren vluchtig. Is dit een uitweg uit de dititale predestinatie?

Rutger Prins >>

Doug Rickard

Doug Rickard

N.A. (2011-2014)

Drie jaar lang dompelde Doug Rickard zich onder in YouTube-filmpjes die door Amerikanen met een smartphone werden geüpload. Terwijl we clicks en likes sprokkelen, vervaagt de lijn tussen privaat en publiek, en wordt duidelijk hoe het digitale beeld enorm met subtekst is geladen. Zo ontstaat een donker en dynamisch portret van Amerika’s onderbuik, waarin thema’s als ras, politiek, technologie, toezicht en de altijd aanwezige camera’s van mobieltjes de boventoon voeren. De blik van de voyeur smelt samen met die van het roofdier. Met de camera op een statief voor zijn beeldscherm werkte Rickard voor zijn serie N.A. – een afkorting van national anthem – letterlijk als fotograaf, op jacht naar ontregelende momenten in de wereld van YouTube’s collectieve bewustzijn.

Doug Rickard >>

Julian Röder

Julian Röder

Mission and Task (2012-2013)

Directe contacten tussen de grenspolitie in de EU en migranten zullen in de toekomst steeds minder voorkomen. Niet omdat de migrantenstromen zullen opdrogen, maar omdat de voortschrijdende technologie ervoor zorgt dat de bewaking van de buitengrenzen van de EU steeds abstracter wordt. Het nieuwe grensbewakingssysteem EUROSUR, dat in 2013 in gebruik werd genomen, analyseert data die worden doorgestuurd door satellieten, radarstations, vliegtuigen en drones. De informatie uit de deelnemende landen wordt automatisch en onmiddellijk via het netwerk met iedereen uitgewisseld. Geplande grensoversteken kunnen zo worden opgemerkt lang voordat de grens in zicht is. Mensen worden zo gereduceerd tot data, stromen, lichtpuntjes en signalen, en niet langer gezien als individuen. Middels surveillance wordt zo een infrastructuur gebouwd die behoud van welvaart in Europa boven een verantwoorde manier van omgaan met ‘de ander’ stelt.

Julian Röder >>

Henrik Spohler

Henrik Spohler

0/1 Dataflow (2000-2001)

De plaatsen waar het echte hart van onze informatiemaatschappij klopt, zijn daar qua uiterlijk het tegenovergestelde van. In de uniforme, lichtgrijze ruimtes, is zelfs de kleur van de ethernetkabels geen indicatie voor de richting waaruit de verwerkte data afkomstig zijn, laat staan dat duidelijk is waar ze heengaan. De processen die zich hier afspelen zijn net zo onzichtbaar als in de synapsen in het menselijke brein. Deze abstractie maakt van de foto’s een allegorie van het samenspel en de gelijkwaardigheid van data in het digitale tijdperk.

Henrik Spohler >>

Waltraut Tänzler

Waltraut Tänzler

Eyes on Borders (Verenigde Staten, 2009, 2013, 2015)

In 2007 werd in Texas onder de naam TBSC BlueServo Virtual Community Watch het eerste openbare, online surveillanceprogramma ter wereld gelanceerd. Het programma bestaat uit een netwerk van sensoren en camera’s langs de grens tussen Texas en Mexico. Internetgebruikers over de hele wereld kunnen zich aanmelden als Virtual Texas Deputies om deel te nemen aan de grensbewaking. Als deze virtuele hulpsheriffs iets verdachts zien, sturen ze eenvoudigweg een e-mail naar de plaatselijke autoriteiten. Met de screenshots die Waltraut Tänzler als virtual deputy van de gestreamde video’s maakte, tekent ze protest aan tegen deze dubieuze tactiek om de grensveiligheid te verhogen. 

Waltraut Tänzler >>

Ivar Veermäe

Ivar Veermäe

Center of Doubt (2015)

In zijn langlopende project CENTER OF DOUBT visualiseert en onderzoekt Ivar Veermaë de (on)zichtbaarheid van de infrastructuur en representatie van computernetwerken. Met behulp van twee invalshoeken krijgt hij inzicht in het gecompliceerde en ondoorzichtige karakter van datacentra en (tele)communicatietechnologieën. Enerzijds is zijn project een onderzoek naar de lokale materialiteit van, en strijd om de infrastructuur van cloud computing, die Veermäe ziet als een omslagpunt op weg naar een nieuw internettijdperk. Anderzijds biedt het een alternatieve visuele weergave van de thema’s die met informatietechnologie samenhangen, die meestal verzanden in ‘cloudy’ retoriek, zoals sciencefictionplaatjes in advertenties of doorgeschoten militair jargon.

Ivar Veermäe >>

Addie Wagenknecht

Addie Wagenknecht

Data and Dragons (2014)

Het werk xxxx.xxx uit de serie DATA AND DRAGONS van Addie Wagenknecht is een installatie die is opgebouwd uit vijf speciaal vervaardigde printplaten, die door kabels met elkaar zijn verbonden. Het werk onderschept data uit zijn omgeving en slaat die op. De verzamelde informatie wordt verwerkt door schijnbaar levende servers, maar de uitkomsten worden nooit gedeeld. Daarmee is dit werk een grafrede voor de tijd dat surfen op internet een anonieme en onbekende bezigheid was.

Addie Wagenknecht >>

Pulse

On Daido

On Daido

A Tribute to Daido Moriyama by Fotobookfestival Kassel

De Japanner Daido Moriyama is ongetwijfeld een van de belangrijkste hedendaagse fotografen. Maar wie is dit gereserveerde, aimabele fenomeen uit Tokyo eigenlijk? Welke enorme energie gaat er schuil achter zijn eenvoudige beelden? En hoe kan het dat zijn foto’s, hoezeer ze ook worden gereproduceerd, geroteerd of gespiegeld, er in slagen hun essentie te behouden? Het Fotobookfestival Kassel nodigde 31 fotografen en 21 schrijvers uit om in visuele en tekstuele statements een antwoord te formuleren. Het resultaat is het fotoboek On Daido, dat in gelimiteerde oplage verscheen en een veelzijdig beeld van deze grote vernieuwer in de fotografie toont. Tegelijkertijd overstijgt het een hommage aan één man en is het een eerbetoon aan de fotografie in brede zin. Deze presentatie is de eerste vertoning van het project in expositievorm, in een co-productie van Noorderlicht en het Fotobookfestival Kassel. 

Met werk van:  Morten Andersen, Jacob Aue Sobol, Machiel Botman, Krass Clement, Antoine D’Agata, John Gossage, Todd Hido, Takashi Homma, Osamu Kanemura, Rinko Kawauchi, Keizo Kitajima, Asako Narahashi, Katsumi Omori, Koji Onaka, Martin Parr, Anders Petersen, André Principe, Ken Schles, Joachim Schmidt, Oliver Sieber, Katja Stuke, Aya Takada, Ali Taptik, Stephen Gill, Mika Ninagawa, Alec Soth en Terri Weifenbach.

On Daido >>

  • Mika Ninagawa

  • Ken Schles

  • Katsumi Omori

  • Terri Weifenbach

  • Stephen Gill

Martin Bogren

Martin Bogren

Hollow (2012-2015)

In zijn jeugd leerde de Zweedse fotograaf Martin Bogren de lange Zweedse winters en het gebrek aan daglicht te verdragen. Hij omschrijft het als een ‘toestand van wachten’. Bogrens serie HOLLOW schetst zijn persoonlijke, subjectieve beleving van deze periode, die plaatsheeft in een figuratief winterlandschap, ergens in het noorden van Europa. De winter vlakt menselijke emoties af en brengt mensen in een sluimertoestand, een vorm van eenzaamheid die het midden houdt tussen verlangen en wachten. Het is een comfortabele leegte, zegt Bogren, terwijl we wachten – op iets dat moet beginnen of juist moet eindigen.

Martin Bogren >>

Stéphane Charpentier

Stéphane Charpentier

Eclairages (2004-doorlopend)

De analoge zwart-witbeelden uit de serie ECLAIRAGES van de Franse fotograaf Stéphane Charpentier houden het midden tussen straatfotografie en een fotodagboek. Zijn existentialistische beelden vormen een pad naar een dubbelzinnige wereld, waaruit de fotograaf de zweem van onzekerheid rond voorwerpen en mensen probeert te distilleren. Met zijn oprechte beelden brengt Charpentier de wonden en gevoelens van angst van onze wereld aan de oppervlakte. Het is een uiterste poging om, vanuit fotografisch perspectief, het echte leven van een dubbelganger te voorzien.

Stéphane Charpentier >>

Boris Eldagsen

Boris Eldagsen

How To Disappear Completely / The Poems (2008-doorlopend)

Liever dan verhalen, een plaats of een persoon te onderzoeken, kaapt en transformeert Boris Eldagsen de werkelijkheid. Eldagsen gebruikt de buitenwereld om een beeld te schetsen van het onbewuste. Zonder gebruik te maken van buitensporige effecten, combineert Eldagsen de technieken van straat- en geënsceneerde fotografie om beelden te creëren die het midden houden tussen schilderkunst, film en theater. Hij presenteert zijn foto’s in installaties die zijn afgestemd op de ruimte waarin ze worden vertoond. Zo creëert hij een fluïde realiteit, waarin bezoekers door de beelden naar een innerlijke ruimte kunnen lopen.

Boris Eldagsen >>

Ilias Georgiadis

Ilias Georgiadis

Over|State (2012 - doorlopend)

Met zijn work in progress OVER|STATE bevecht Ilias Georgiadis zijn demonen: eenzaamheid, strubbelingen in relaties, overmatig alcohol- en drugsgebruik en zelfdestructief gedrag in het algemeen. De afstand die we tot anderen houden, ziet hij als een levend organisme, gevoed door onze angsten, waarmee we in een zoektocht naar liefde en empathie strijden. Georgiadis gebruikt zijn camera om die instinctieve drang – zijn drang – naar afzondering en verlangen naar de zelfkant van de maatschappij te observeren. Zo hoopt hij een verbinding tussen licht en donker tot stand te brengen, zoals hij zich soms met zijn snijdende flits een weg baant door het duister.

Ilias Georgiadis >>

Nicolas Janowski

Nicolas Janowski

The State of Things (2012-2013)

THE STATE OF THINGS is voor Nicolas Janowski de weerslag van een overgangsfase in zijn werk en leven. Hij wilde zich bevrijden van vooroordelen, angsten en vergissingen uit het verleden. Zijn camera fungeerde daarbij niet alleen als middel om zich uit te drukken, maar ook als vervoermiddel op zijn reis naar de verlossing van deze last om voortaan lichter door het leven te gaan. Waar hij in zijn documentaire projecten zo trouw mogelijk probeerde te zijn aan wat hij zag, probeerde hij in The State of Things niet over de beelden na te denken, maar ze met zijn hart te voelen. Het resulteert in beelden met een grote verhalende kracht die voortkomen uit de persoonlijke behoefte aan expressie.

Nicolas Janowski >>

Katrin Koenning

Katrin Koenning

Glow (2013-doorlopend)

Gezichten, lichaamsdelen en alledaagse voorwerpen die een tegen een donkere achtergrond een fel, spookachtig licht weerkaatsen – in GLOW focust de Katrin Koenning zich op dat wat normaal gesproken geen of slechts een kortstondige glans heeft. In haar zwart-witfoto’s is vaak niet te zien waardoor het licht wordt weerkaatst. Dit spel met licht onderstreept de vergankelijkheid van de wereld om ons heen en de manieren waarop we daarnaar kunnen kijken. “We zien alleen maar wat we willen zien”, aldus Koenning. “Als we onze kijk op de wereld bevrijden, zowel fysiek als in overdrachtelijke zin, verandert alles.”

Katrin Koenning >>

Helio Léon

Helio Léon

The Purple Room (2012)

De grens tussen het leven, droom en verbeelding is voor Helio Léon dun. Hij blijft situaties tegenkomen waarin hij wordt herinnerd aan mensen en momenten die invloed hebben gehad op zijn jeugd. Dat was niet anders toen hij voor zijn serie THE PURPLE ROOM terugging naar Istanboel, de stad waar hij een jaar of vijf geleden een gelukkige en romantische periode in zijn leven meemaakte. Alle foto’s die hij in de Turkse metropool maakte, zijn reflecties van zijn eigen leven, zegt Léon. Hij kwam terug in een stad die in hoog tempo wordt verwoest, nog steeds. De wonden van de stad leken zijn eigen wonden te weerspiegelen: zijn angsten, obsessies, rouw en intimiteit. 

Helio Léon >>

Léonard Pongo

Léonard Pongo

The Uncanny (Congo, 2011-2013)

Léonard Pongo fotografeerde in Congo het dagelijkse leven de in wijken van de miljoenensteden Kinshasa, Kananga en Lubumbashi. Vanuit zijn verlangen om in contact te komen met de Conglolese cultuur van zijn vader volgde Pongo niet alleen vrienden, familie en vreemden, maar ook lokale politici, kerkleiders en tv-uitzendingen. Het resultaat is een verzameling ontmoetingen, beïnvloed door levenservaringen, verlangens en een gedeelde werkelijkheid die Pongo in staat stelde om de bewoners van Congo’s stedelijke wijken vast te leggen. In plaats van te focussen op de conflicten en crises in het land, wilde Pongo begrijpen hoe Congo’s bestaan er buiten de brandhaarden uitziet.

Léonard Pongo >>

Alisa Resnik

Alisa Resnik

One Another (2008-2015)

Een eindeloze nacht, die zich uitstrekt over Berlijn en Sint-Petersburg, en binnendringt in afgeleefde interieurs waarin mensen voorbijlopen of poseren – zo zou je de serie ONE ANOTHER van Alisa Resnik kunnen zien. Ze fotografeert het leven en zijn reflectie, fragiliteit, gratie en melancholie. Het resultaat is een opeenvolging van eenzame mensen, met mismaakte gezichten, verlepte lichamen, verstrengeld in een omhelzing of alleen. Het is een getroubleerd universum, gefotografeerd in zware kleuren, waarin de kijker boven alles Resniks diepgaande empathie voelt voor de protagonisten en plaatsen die ze fotografeert.

Alisa Resnik >>

Ronny Sen

Ronny Sen

Khmer Din (2012)

In november 2012 ging Ronny Sen naar de Cambodjaanse stad Siem Reap, huurde voor twee dollar per dag een fiets en reed ’s nachts rond om foto’s te maken. Zonder vooropgezet plan fotografeerde hij gezichten, dieren en lichamen, in een poging zowel beslissende als schijndode momenten vast te leggen. Daarbij voelde hij zich aangetrokken tot mensen aan de rand van de maatschappij die er in slagen te overleven en te ontsnappen aan voorspelbare eindstations zoals de gevangenis, het gesticht of de dood. De duistere kant van de stad fascineerde Ronny Sen niet alleen, maar vertoonde sterke gelijkenissen met het gedesillusioneerde gevoel dat hij destijds had.

Ronny Sen >>

Yusuf Sevinçli

Yusuf Sevinçli

Good Dog (2008-2012)

Behalve dat het een eerbetoon aan Daido Moriyama’s foto Stray Dog is, heeft de buurt in Istanboel waar Yusuf Sevinçli woont deze titel als bijnaam. Hier fotografeert hij de alledaagse taferelen die hij overdag en ‘s nachts tegenkomt. Zijn rauwe, grofkorrelige zwart-witfoto’s lijken uit vervlogen tijden te komen, waardoor ze de vluchtigheid van het menselijke bestaan onderstrepen. Sevinçli wil niet de werkelijkheid laten zien zoals hij is, maar zijn eigen werkelijkheid en zijn eigen dromen. Hij laat zien wat er resteert aan menselijkheid als we het politieke eenmaal voorbij zijn.

Yusuf Sevinçli >>

Magdalena Świtek

Magdalena Świtek

Borderlines (2011-2015)

In de ogen van de Poolse Magdalena Åšwitek is de aarde een ongelofelijk laboratorium, waarin we als individu slecht een fractie van een seconde doorbrengen. Alles wat we in het leven ervaren, creëren en waarvan we getuige zijn, hoort bij ons, zegt Magdalena Åšwitek. In haar langlopende serie BORDERLINES verzamelt ze haar persoonlijke kijk op de wereld, waarbij haar ogen als een schildwacht langs de grens tussen bewustzijn en ongeloof patrouilleren. Het nut van deze borderline is om het moment tussen droom en werkelijkheid, vuil en puur te kunnen onderscheiden en vastleggen. Elke foto verhaalt over de continuïteit van het lichaam, de fragmentatie van tijd en de ogenschijnlijke onvoorspelbaarheid van ons bestaan. 

Magdalena Świtek >>

Munemasa Takahashi

Munemasa Takahashi

Laying Stones (2015)

Volgens een oud Japans gezegde wordt een kind dat eerder sterft dan zijn ouders, bestraft met het moeten stapelen van stenen, die door een kwaadaardige demon regelmatig worden omgegooid. Ouders verlichten daarom het leed van hun gestorven kind door zelf ook torentjes van stenen te maken. Nadat een goede vriend zichzelf van het leven had beroofd, ging Munemasa Takahashi ‘stenen leggen’, zoals dit in Japan wordt genoemd. Tegelijkertijd fotografeerde hij bloemen, planten en lichamen van mensen, zaken die allemaal aan hun einde zullen komen om in een andere vorm tot nieuw leven te leiden. Het zijn rituelen om tot afsluiting te komen van gebeurtenissen die onherroepelijk zijn, een pad van het donker naar het licht.

Munemasa Takahashi >>

Rogier ten Hacken

Rogier ten Hacken

Muteness (2010-2014)

Het maakt niet uit waar Rogier ten Hacken zich bevindt: overal voelt hij zich vreemd, ongemakkelijk. Zelf denkt hij dat hij misschien in een permanente staat van dromerigheid verkeert. In die toestand reisde hij door het land, onderwijl grondig om zich heen kijkend en intuïtief fotograferend wat zijn aandacht trok of zijn gevoelstoestand weerspiegelde. De ene keer oefende een bepaalde plaats aantrekkingskracht op hem uit, de andere keer belandde hij ergens bij toeval. Terwijl de dagen voorbijgleden, vond Ten Hacken er een stilzwijgen in.

Rogier ten Hacken >>

Gihan Tubbeh

Gihan Tubbeh

Nights of Grace (2012)

In de serie NIGHTS OF GRACE documenteert de Peruaan Gihan Tubbeh de meest primitieve menselijke instincten. De toon is bijtend: de serie ziet de mens al zijn grenzen overschrijden. Tubbeh’s verhalen gaan over de kwetsbare overdaad van verlangens, de onstilbare honger naar plezier, op het randje van het lijden, over schending van het vlees, genot door misdrijven, angst, zwakheid en schuld: het lichaam als een slagveld van verlangens en destructie.

Gihan Tubbeh >>

Fearless Genius

Doug Menuez

Doug Menuez

Fearless Genius: The Digital Revolution in Silicon Valley 1985-2000 (1985-2000)

Vijftien jaar lang legde Doug Menuez in Silicon Valley de inspanningen van een besloten groep ingenieurs, ontwerpers, ondernemers en investeerders vast. Hij begon in 1985, toen Steve Jobs door Apple aan de dijk werd gezet. Menuez volgde zijn pad naar eerherstel en won met dat voorbeeld geleidelijk het vertrouwen van meer dan zeventig bedrijven en vele investeerders. Hij zag hoe geniale en onbevreesde programmeurs alles op het spel zetten om hun ideeën te verwezenlijken – gezondheid, vermogen en familie. Met deze compromisloze aanpak en de technologie die ze ontwikkelden, ontketenden ze een digitale revolutie die elk aspect van ons leven veranderde. Maar de prijs was hoog: huwelijken gingen ten onder, sommige programmeurs werden krankzinnig en er werden miljoenen dollars verloren. Achter deze keiharde werkelijkheid ontdekte Menuez de speelse, primaire behoefte om gereedschappen uit te vinden die de vooruitgang van de mensheid van een nieuw momentum voorzag. Oncontroleerbaar, hongerig en wild – wat de digitale revolutie uiteindelijk tot iets menselijks maakt. In 1999 besloot Menuez een punt achter het project te zetten. Het idealisme was verdrongen door hebzucht en aandelen, de internetzeepbel stond op knappen. FEARLESS GENIUS is zowel een tijdsdocument als een voorbeeld waarmee Menuez een nieuwe generatie wil inspireren.

Doug Menuez >>

Making Oneself

Rumanzi Canon

Rumanzi Canon

Posers and The Man, both work in progress sinds 2011

Kunstenaar Rumanzi Canon verzamelde foto’s van etalagepoppen – meest vrouwelijke, vaak beschadigd en bijna allemaal blank ogend en afkomstig uit kledingwinkels in Kampala. Daarnaast projecteerde Canon een grote diversiteit aan mannen, allen belichaamd door hem, op de lichtgevoelige plaat van zijn camera.

Rumanzi Canon >>

Musa Katuramu

Musa Katuramu

portretten, jaren veertig tot jaren zeventig

Musa Katuramu begon in de jaren dertig van de vorige eeuw met het maken van portretten van de mensen om hem heen, zowel in opdracht als op eigen initiatief. Hoe hij in het bezit van een camera kwam, is onduidelijk; wel duidelijk is dat zijn erfenis, goed beheerd door zijn zoon, van groot belang is. Zijn portretten geven een ongebruikelijk en ontroerend beeld van mensen die werden gefotografeerd door iemand die een van hen was. In een tijd en land waarin dat niet vanzelfsprekend was, gaven de mensen op zijn foto’s zich bloot door te laten zien hoe ze willen worden herinnerd.

Musa Katuramu >>

William Kayamba

William Kayamba

Keep the Best of Your Life, jaren zeventig

Het fotoalbum van William Kayamba werd gemaakt in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Kayamba studeerde aan het Bishop Stuart College in de West-Oegandese stad Mbarara om leraar te worden. Hij maakte deel uit van de fotografieclub voor studenten, die bijna twee decennia eerder werd opgericht door Elly Rwakoma. Kayamba zegt dat hij het nog steeds leuk vindt om foto’s te maken, vooral om zijn werk te documenteren. Hij is ceramist en het hoofd van de faculteit beeldende kunst van de Christelijke Universiteit Oeganda. Het origineel van deze facsimile is van begin tot eind handgemaakt, met kaarten van filmsterren voor de covers en telefoonkabels om de pagina’s te binden.

William Kayamba >>

Arthur Kisitu

Arthur Kisitu

The Portrait Home, 2014

Arthur Kisitu runt in Kampala een studio met de naam The Portrait Home. Het is geen gewone studio, maar een stuk jungle in een garagebox. In zijn studio combineert Kisitu zijn passies: fotografie, licht en dans. Hij creeërt speciale lichteffecten voor zijn opnames, nodigt vrienden uit om in de studio te dansen en maakt – uiteraard – portretten van mensen die ontsnappen aan de dagelijkse stedelijke beslommeringen die tien meter buiten de deur van de studio beginnen.

Arthur Kisitu >>

Edward Lule

Edward Lule

Self Portraits (door onbekende Oegandese studiofotografen, Edward Lule en Papa Shabani), vroege jaren zeventig tot 2015

In tegenstelling tot veel landgenoten van zijn generatie weet Edward Lule exact wanneer hij werd geboren. Op die dag werd namelijk een foto gemaakt, die hij nog steeds heeft. Lule werd beeldhouwer en maakte vooral beelden van hout. Een combinatie van de zelfportretten en houtsculpturen die hij sinds de vroege jaren zeventig maakte, tonen zijn gevoel voor mode en zijn kwaliteiten als kunstenaar. De eigentijdse foto’s werden op verzoek van Stultiens gemaakt door Papa Shabani.

Edward Lule >>

Elly Rwakoma

Elly Rwakoma

studiowerk jaren zeventig en tachtig

Net als veel Oegandezen is Rwakoma Elly een man van tradities en hoge morele standaarden. Hij is opgeleid als leraar en verdiende zijn geld als sociaal werker, maar het meest trots is hij op zijn prestaties als fotograaf. Rwakoma was de presidentiële fotograaf, fotojournalist en voerde foto-opdrachten uit voor bedrijven en scholen. Zijn bijdrage aan deze tentoonstelling focust op beelden die hij maakte in zijn studio en donkere kamer in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw.

Elly Rwakoma >>

Papa Shabani

Papa Shabani

Le Studio Boda Boda, 2014

Papa Shabani experimenteert met geïmproviseerde fotostudio’s die hij bouwt waar zijn werk hem brengt. In 2015 maakte hij deel uit van een kunstevenement dat zich deels op locatie afspeelde met een stoet bodaboda’s (fietstaxi’s) die door de stad toerde. Om zich voor te bereiden op zijn eigenlijke werk, de rondreizende studio op een bodaboda, interviewde Shabani enkele bestuurders en vroeg ze hoe ze wilden worden gezien.

Papa Shabani >>

Andrea Stultiens

Andrea Stultiens

Kitgum Studios, 2006

Kitgum is een provinciestad in het noorden van Oeganda en ligt in het hart van de regio die decennialang werd geterroriseerd door Joseph Kony en zijn Verzetsleger van de Heer. Niet lang nadat Kony en zijn rebellenbeweging de regio verlieten, kwam in 2006 de eerste fotostudio terug in de stad. In 2011 waren er in Kitgum zes studio’s in bedrijf. Een bezoek aan al deze locaties werd een wereldreis.

Andrea Stultiens >>

Eiffel Chong

Eiffel Chong

Royal Malaysia Police (2012)

The late colonial state administrators used identity photographs to control people’s movements and to register criminals. This colonial legacy was adopted by the new independent nations and became the model of surveillance-oriented governments. In ROYAL MALAYSIA POLICE series (2012), Malaysian photographer Eiffel Chongcontests the foundational principle of this visual documentation regime by appropriating found identity photographs of police and criminals from an abandoned police station in Kuala Lumpur. His juxtaposition of police passport photographs and criminal mug shots demonstrate Sekula’s notion of  “the honorific and repressive functions” of photography. His selection of decaying photographs from an abandoned police station illustrates, literally and metaphorically, the institutional collapse of the state’s visual surveillance apparatus.

Eiffel Chong >>

Supranav Dash

Supranav Dash

Marginal Trades (2011-2015)

In the MARGINAL TRADESseries, Indian photographer Supranav Dash transforms a 19th century ethno-photographic project into a 21st century social investigation. Between 1868 and 1875, the British administration published The People of India, an eight-volume ethnic survey and classification of British colonial subjects. One and a half centuries later, Dash systematically records the rapidly vanishing trades, businesses and professions in India out of the almost 500 types of ‘castes, costumes and occupations’ registered in these monumental publications. He turns what was once hailed as photography’s most significant contribution to social science into a simple social survey, which highlights the medium’s potential power in differentiating, ordering and controlling the others as well as contributing to social change.

Supranav Dash >>

Agan Harahap

Agan Harahap

Mardjlker Photo Studio (2015)

The Indonesian photographer Agan Harahapmerges the colonial past with the postcolonial present in his MARDJIKER PHOTO STUDIO,a fictional indigenous commercial studio operating in the colonial era. Working within the archive’s mnemonic function by using the language of appropriation and parody, MARDJIKER PHOTO STUDIOspecialised in inter-mixed portraits: Westerners dressed and posed like locals and vice versa. Harahap regularly shares works from the Mardjlker’s Studio through Facebook, Instagram and Twitter. Under the name of Sejarah_X, Harahap has almost ten thousand followers in total. This online interaction reveals different levels of knowledge of colonial history and material among followers: some are totally deceived by Harahap’s skilful hoaxes; others perceive his absurd scenarios as trivialising the colonial past. In this interactive process, Harahap interrupts the authority and integrity of the archive by asking viewers to think twice about what it is they see and to question the authorship and ownership of the colonial archive.

Agan Harahap >>

Samsul Alam Helal

Samsul Alam Helal

Love Studio (2012-2015)

In an industrial area in Dhaka, Samsul Alam Helal runs a commercial photo studio known as the Love Studio. The studio provides elaborate, painted backdrops and props for locals, who mostly work in the surrounding factories, to visit and symbolically create their dream portrait for posterity, away from their actual social status and reality. A truck driver becomes an action hero, twins turn into Greek goddesses, and a boy who works for a roadside tea stall was unable to let go of a dummy of the artist Shahnaj, which he hugged and kissed in the previous photo session. For Helal and his sitters, Love Studio becomes the catalyst of everyday life, a breathing space from the harsh reality. At the same time, the studio manifests the transformation of the portrait tradition in Bangladesh over the course of history, as the sitters turn themselves from objects of colonial control into subjects of their own hopes and dreams. 

Samsul Alam Helal >>

Nepal Picture Library

Nepal Picture Library

Retelling Histories (2011-2015)

The Nepal Picture Library (NPL) Retelling Histories presentation showcases a collective endeavour in constructing a nation history through family photo studio portraits. Initiated and run by photo.circle (photocircle.com.np), this digital photo archive strives to document an inclusive history of the Nepali people by encouraging individuals and families to donate their photographs and stories to the archive. It hopes to contribute to the study of Nepali photography, generate knowledge, and raise questions about how we can explore issues of memory, identity, and history through images. Since its inception in 2011, the archive has collected over 50,000 photographs from different parts of Nepal.

Nepal Picture Library >>

Abednego Trianto

Abednego Trianto

Java Photo Studios (2015)

Indonesian photographer Abednego Trianto draws a mutual relationship between the photography industry and the colonial agroindustry in Java at the turn of the 20th century. His JAVA PHOTO STUDIOS visualises the geographical interconnection between commercial photo studios and sugar factories on the island and describes the socio-economic base of the colonial photographic industry. This linkage reveals the collaboration between commercial photographers and their clientele in formulating the portrait tradition in the colony, offering a subtle depiction of colonial exploitation and power relations. From this same photographic culture, Trianto continues his investigation into the typology of the Javanese aristocrat’s family portrait. In WHAT AM I GOING TO BE WHEN I GROW UP? RADEN AYU OF COURSE, he unpacks how the local portrait tradition maintained and formalised the gender inequality among local elites.

Abednego Trianto >>

Dow Wasiksiri

Dow Wasiksiri

Street Fashion (2014-2015)

In the STREET FASHIONseries, Thai photographer Dow Wasiksirimimics the 19th century open-air photo booth, practised by amateur and itinerant photographers when they charted the unfamiliar colonial territories to classify unknown ‘racial types’. They utilised flat and neutral backdrops to highlight details of the sitter’s physical appearance as well as to isolate them from their immediate surroundings. Wasiksiri re-contextualises such practise by using colourful and patterned backdrops (which he sources from the local area) to embrace his subjects’ personas rather than to single them out of their context. Furthermore, he did not crop the portraits at the edges of the backdrop, allowing the sitters and helpers to exist side-by-side. His portraits are a raw presentation of his sitters’ everyday lives with its accompanying fluidity and triviality.

Dow Wasiksiri >>

Liana Yang

Liana Yang

May It Be, with Purpose and Desire (2015)

Portrait and landscape were the two established genres of photographic representation from the colonies. ‘Types and views’ from faraway lands became the pictorial commonplace for curious Western audiences.  In the series MAY IT BE, WITH PURPOSE AND DESIRE,Singaporean photographer Liana Yang challenges the documentary realism claim of colonial photographs. She ‘blindfolds’ the deadpan portrayal of natives with photographs of volatile volcanoes to question the use and truth-values of these two photographic genres. Her riso prints highlight the contrast between the lack of expression in native portraits and the rich geological textures and activities in landscape photographs, a manifestation of colonial repression and exploitation.

Liana Yang >>