Overzicht deelnemende fotografen

Monica Alcazar-Duarte

Monica Alcazar-Duarte

THE NEW COLONISTS (2014-2017)

In 2030 moet de eerste menselijke kolonie op Mars een feit zijn, als het aan de Nederlandse stichting Mars One ligt. Vier astronauten, die een enkele reis naar de rode planeet krijgen, moeten deze klus gaan klaren. Monica Alcazar-Duarte legde tijdens hun voorbereidingen contact met vier van de potentieel geselecteerde wetenschappers. Hun portretten presenteert ze samen met beelden van het dagelijks leven in het Amerikaanse plaatsje Mars, en een verbeelding van de activiteiten die in een lage baan om de aarde zouden kunnen plaatsvinden. De interactieve installatie reflecteert op een nieuwe fase in onze verkenning van de ruimte, die hopelijk niet een vlucht wég van de aarde betekent, maar juist een nieuwe saamhorigheid zou moeten brengen.

Evgenia Arbugaeva

Evgenia Arbugaeva

AMANI (2015)

Bovenop een heuvel in het noordoosten van Tanzania stichtten Duitse kolonisten begin twintigste eeuw het biologisch-landbouwkundig instituut Amani. Na de Eerste Wereldoorlog namen de Britten de kolonie over en transformeerden het instituut in een hoog aangeschreven onderzoeksfaciliteit voor malaria. In hun pogingen de lokale gemeenschappen bij hun onderzoek te betrekken, botsten de onderzoekers op het diametraal verschillende wereldbeeld van de dorpelingen: voor sommigen was het instituut een droombeeld van vooruitgang, maar velen zagen de wetenschappers als beoefenaars van zwarte magie. Evgenia Arbugaeva fotografeerde gedurende twee maanden het laboratorium, dat niet meer in functie is. Door de ogen van John, de loyale laboratoriumassistent, vangt ze zowel het belang van zijn rol als die van het instituut. Daarbij onthult ze de rituelen en routines van een ooit geordend bestaan en de daaropvolgende ondergang.

Stéphanie Borcard & Nicolas Métraux

Stéphanie Borcard & Nicolas Métraux

EVOLUTIONARY BIOLOGY (2017)

Waarom is een kerkuil rood en een sneeuwuil wit? En waarom onderhandelen jonge uilen over de volgende prooi die door de ouders wordt gebracht in plaats van erom te vechten? Dat zijn slechts enkele vragen waarmee de evolutionaire biologie zich bezighoudt. Met EVOLUTIONARY BIOLOGY geven Stéphanie Borcard en Nicolas Métraux een beeld van het werk van Alexandre Roulin, een van de Zwitserse topwetenschappers wiens onderzoek wordt gefinancierd door de Swiss National Science Foundation (SNSF). Het is een van de zes series binnen een langlopende opdracht die de SNSF aan de fotografen verstrekte, om een breed publiek middels een emotionele en artistieke benadering over de wetenschap te informeren.

Karin Borghouts

Karin Borghouts

RELIQUIAE (2009-2010)

Voor RELIQUIAE fotografeerde Karin Borghouts dierlijke modellen, replica’s, afgietsels en preparaten uit verschillende universitaire collecties. Borghouts werd getroffen door de vormelijke schoonheid van deze bizarre restanten van gestorven dieren, die tot studieobjecten zijn getransformeerd. Om ze uit hun vaste context te halen en hun vervreemdende schoonheid tot zijn recht te laten komen, fotografeerde Borghouts de objecten tegen een roze, mintgroene en turquoise achtergrond. Zo bewaart Borghouts de overblijfselen van een leven en bezielt ze door ze de speciale status van kunstwerk toe te kennen.

Alison Carey

Alison Carey

COLLECTING THE MOON (2012-2017)

Met het Apolloprogramma zette de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA tussen 1969 en 1972 zes keer mensen op de maan. In het Apollo-fotoarchief getuigen meerdere beelden van het analoge tijdperk waarin de fotografie zich toen bevond. Incidentele lichtlekken, schitteringen in de lens, dubbele belichtingen en resten van tape zijn vastgelegd en zorgen voor mysterieuze en kleurrijke effecten. Het geeft de beelden van het maanlandschap een aardse sfeer die de foto's verankeren in de twintigste eeuw. Na jarenlang archiefonderzoek, waarbij duizenden beelden de revue passeerden, onttrekt Alison Carey deze foto's in COLLECTING THE MOON aan de vergetelheid.
Images and RAW scans courtesy of NASA/Johnson Space Center/Arizona State University, United States 

Francesca Catastini

Francesca Catastini

THE MODERN SPIRIT IS VIVISECTIVE (2012-2016)

In THE MODERN SPIRIT IS VIVISECTIVE beschouwt Francesca Catastini de autopsie, het ontleden van mensen en dieren, als een mentale prestatie. Teksten uit de zeventiende eeuw beschrijven de handen van de anatomist als instrument van het fysieke, terwijl zijn ogen instrument van het hogere zijn. Het ontleden had een mentale herschikking ten doel. In anatomische theaters werden vooral geëxecuteerde criminelen voor een geleerd, maar ook voor een betalend publiek ontleed. De theaters waren ingericht voor een optimale visuele getuigenis. Deze eerste daad van het ontleden was van minstens even groot belang voor de mens als de ontdekking dat de aarde om de zon draait. Vivisectie, wat letterlijk het ontleden van levende wezens betekent, is hier een metafoor voor de menselijke zoektocht naar kennis en de notie van scopofilie – het gevoel van lust dat is verbonden met kijken. Catastini combineert gevonden foto's met haar eigen, ironische beelden tot een structuur van overlappende delen: over kijken, voelen, snijden en ontdekken.

Debashish Chakrabarty

Debashish Chakrabarty

STARDUST (2014-present)

Sinds het ontstaan van het menselijke bewustzijn heeft de mens om zich heen gekeken en vragen gesteld. We hebben allemaal op dezelfde manier omhooggekeken, dezelfde sterren gezien en dezelfde vraag gesteld: waar zijn we? Afgezet tegen de schaal van het heelal is de aarde niet meer dan een klein pluisje. Het ijzer in ons bloed, het calcium in onze botten – we hebben het te danken aan de oerknal, het zijn de overblijfselen van sterren. Zijn wij dan de kosmos die over zichzelf nadenkt wanneer we de onmetelijkheid van het heelal overpeinzen? Met STARDUST geeft Debashish Chakrabarty een fictieve kijk op degenen die verwonderd naar licht en ruimte kijken, die niet worden belemmerd door aardse zorgen over tijd en afstand.

Edmund Clark

Edmund Clark

SITES OF SPECIAL SCIENTIFIC INTEREST (2008)

Met de titel Site of Special Scientific Interest (SSSI) worden in het Verenigd Koninkrijk plekken aangeduid die vanwege botanische, zoölogische of geologische kenmerken van speciaal belang worden geacht. In het Verenigd Koninkrijk zijn er meer dan zesduizend van dit soort locaties. De formele notificatie van een dergelijke plek bevat hetgeen dat van speciaal wetenschappelijk belang is en een kaart met de grenzen van de locatie. In sommige gevallen worden de grenzen van de SSSI's zelfs letterlijk met een hekwerk afgebakend. Edmund Clark ziet het nemen van een foto hiervan als een spiegeling, een nieuwe daad van classificatie: het kader van de foto geeft betekenis aan de elementen die daarbinnen zijn geordend, als een cartografische grens van een SSSI, en draagt zo bij aan onze visuele kennis.

Ellie Davies

Ellie Davies

STARS (2014-2015)

In STARS voegt Ellie Davies foto's van oeroude bossen samen met door de ruimtetelescoop Hubble geschoten beelden van de Melkweg, de sterrenhoop Omega Centauri en embryonale sterren in de sterrenhoop NGC 346. Door de beelden van een van de meest geavanceerde wetenschappelijke instrumenten te gebruiken, verbindt ze de boslandschappen met het mysterie van het onvatbare universum. Ze zet de lichamelijkheid en tactiliteit van het bos, de wilde plekken uit haar jeugd, af tegen de disconnectie. Nu we het landschap alleen nog maar meemaken met tussenkomst van technologie, is er sprake van een diepgaand en fundamenteel verlies van contact. Deze vervreemding scheidt ons van een werkelijk meeslepende relatie met de natuurlijke wereld.

Marcus DeSieno

Marcus DeSieno

PARASITES (2013-doorlopend)

Marcus DeSieno is geïnteresseerd in de manier waarop de vooruitgang van fototechnieken onze relatie met de natuurlijke wereld verandert. In PARASITES verkent hij de geschiedenis van wetenschappelijk onderzoek naar parasitaire organismen, die middels een rasterelektronenmicroscoop zijn gefotografeerd en vastgelegd op ferrotypieën. Gedreven door wetenschappelijke nieuwsgierigheid heeft de fotografie sinds het midden van de negentiende eeuw een intrigerende relatie opgebouwd met het onzichtbare – een relatie die ons in staat stelt een wereld te ervaren die we zonder hulpmiddelen niet kunnen zien. Tegelijkertijd onderzoekt DeSieno zijn persoonlijke angst voor deze minuscule beestjes, die hier levensgroot worden afgebeeld.

Anna Filipova

Anna Filipova

RESEARCH AT THE END OF THE WORLD (2016)

Ny-Ålesund op Spitsbergen is de meest noordelijke civiele nederzetting ter wereld. Dit voormalige mijndorp ontwikkelde zich de afgelopen decennia tot de grootste, bestaande Arctische onderzoekslocatie. Onder meer Noorwegen, Japan, China, Engeland en Nederland hebben hier een basis. Vanwege de wetenschappelijke projecten die er worden uitgevoerd en de vele meetapparatuur die in de omgeving staat opgesteld, is de toegang tot het dorp, in feite een netwerk van laboratoria en onderzoeksstations, zeer beperkt – de inwoners van Ny-Ålesund zijn vooral avontuurlijke wetenschappers. Anna Filipova fotografeerde de menselijke activiteit, die ondanks de vele regels om het milieu te beschermen, zichtbaar is door de wetenschappelijke installaties, die langzaamaan onderdeel worden van het landschap.

Todd Forsgren

Todd Forsgren

ORNITHOLOGICAL PHOTOGRAPHS (2006-2017)

Wanneer verrekijkers, microfoons en telelenzen tekortschieten voor hun onderzoek, hangen ornithologen mistnetten op. Deze nauwelijks zichtbare netten fungeren als enorme spinnenwebben voor vogels. In ORNITHOLOGICAL PHOTOGRAPHS legde Todd Forsgren het moment vast vlak voordat de vogels door de wetenschappers uit het net worden gehaald om te worden gewogen, gemeten, geringd en weer vrijgelaten. Het zijn korte momenten waarop de vogels er gegeneerd, angstig, boos en kwetsbaar uitzien. Het rasterwerk van het net en de heldere achtergrond roepen een wetenschappelijke sfeer op, waarmee Forsgren eveneens vraagtekens plaatst bij de logistiek en ethiek van de natuurfotografie.

Alejandro Guijarro

Alejandro Guijarro

MOMENTUM (2010-2014)

For MOMENTUM, Alejandro Guijarro visited the quantum mechanics departments of various universities, including Cambridge, Stanford, Berkeley and Oxford. After lectures he photographed the large-scale blackboards that are now exhibited life-size. Outside of the institutions in which they originated, the meaning of the formulas changes. What started as a description of a physicist’s thought process gains a new aesthetic through the lines and forms of the equations and formulas; the marks left by the blackboard eraser are reminiscent of a vast landscape. In this way, the boards with precise formulas evolve into canvases that can have many different meanings.

Lucy Helton

Lucy Helton

ACTIONS OF CONSEQUENCE (2014)

De wereld die Lucy Helton in ACTIONS OF CONSEQUENCE toont, bestaat uit vreemde, onaardse landschappen waarin alle leven ontbreekt. Het is de toekomstige aarde, waar zich dankzij het destructieve en apathische gedrag van de mens onvermijdelijk catastrofes hebben voorgedaan. Hoewel sommige foto's wetenschappelijke beelden zijn, ontdaan van hun oorspronkelijke doel en context, en andere foto's spelen met het gevoel van schaal, plaats en tijd van de kijker, hebben ze steeds als doel om een ervaring van ontdekking en onderzoek te creëren. De zwart-witbeelden schetsen een wereld die zowel beangstigend als prachtig is en weerspiegelen Heltons zorgen, over haar eigen verleden en over de onzekere toekomst van de aarde.
Images courtesy of the Image Science & Analysis Laboratory, NASA Johnson Space Center, United States 

Abbey Hepner

Abbey Hepner

OPTOGENETIC CYBERNETIC TRANSLATIONS (2017)

Abbey Hepner vraagt zich af wat de toekomst voor ons in petto heeft nu technologie onze levens op steeds meer terreinen steeds verder infiltreert. Met speciale zichtsoftware, een techniek die zich bezighoudt met het automatisch analyseren en begrijpen van beelden, onderzocht ze hoe kunstmatige intelligentie een reeks hersenscans interpreteert. In OPTOGENETIC CYBERNETIC TRANSLATIONS plaatst ze elke hersenscan naast de vertaling die de kunstmatige intelligentie ervan geeft. Het resultaat is een serie metaforen die het midden houdt tussen cognitie en een wereld vol prachtige, of potentieel beangstigende, verschijnselen. Ze maakte het werk samen met Mike Avery, onderzoeker in optogenetica, een techniek waarmee hersencellen door licht worden gemanipuleerd. Het wordt gepresenteerd in de vorm van lenticulaire 3D-prints, die vanuit elke kijkhoek anders door de kijker worden geïnterpreteerd.

Jos Jansen

Jos Jansen

PLAYGROUND (2017)

Ben Feringa wordt gezien als een van de meest creatieve chemici ter wereld. Met zijn onderzoek naar moleculaire nanomachines won hij in 2016 samen met Jean-Pierre Sauvage en Fraser Stoddart de Nobelprijs voor de Scheikunde. Samen met de Rijksuniversiteit Groningen, waar Feringa als hoogleraar organische chemie werkt, werd Jos Jansen gevraagd om de essentie van Feringa's werk vast te leggen. Hij liep gedurende enkele maanden mee met het onderzoek van de vakgroep van Feringa, waar wetenschappers en studenten dagelijks hun experimenten uitvoeren. De nanomachines en schakelaars zijn feitelijk bijzondere, door de onderzoekers samengestelde moleculen die zich in een reageerbuisje bevinden. Onder speciaal licht komen ze in beweging en gaan zich als een minuscule motor gedragen. Feringa vindt dat universiteiten een ‘speeltuin’ voor wetenschappers zouden moeten zijn, waar ze zonder beperkingen hun nieuwsgierigheid kunnen volgen. Tijdens Noorderlicht vindt een wetenschappelijk symposium over het onderzoek plaats, in aanwezigheid van de drie nobelprijslaureaten.

Jaakko Kahilaniemi

Jaakko Kahilaniemi

100 HECTARES OF UNDERSTANDING (2015-doorlopend)

Jaakko Kahilaniemi probeert de honderd hectare bos waarvan hij eigenaar is, te doorgronden. Lange tijd stond hij onverschillig tegenover het perceel, maar recente verkenningen in het bos en in de wereld van de bosbouw deden de interesse voor zijn onbekende bezit ontwaken. In 100 HECTARES OF UNDERSTANDING bestudeert Kahilaniemi wat de natuur de geürbaniseerde mens te bieden heeft en creëert nieuwe manieren om het bos te voelen en ervaren, vertrouwd te raken met het onbekende. Het resultaat is een mix van verschillende soorten foto's die samen een grotere visuele identiteit suggereren. Kahilaniemi foto's zijn getuigen, sporen van zijn wens tot begrip en bewustzijn.
Courtesy of Gallery Taik Persons, Berlin, Germany 

Wanuri Kahiu

Wanuri Kahiu

PUMZI (2009)

Wanuri Kahiu's korte film PUMZI – Swahili voor 'adem' – speelt zich af in Oost-Afrika, 35 jaar nadat de Derde Wereldoorlog is uitgebroken na een geëscaleerd conflict over water. In de post-apocalyptische realiteit van de film leven mensen in hightech indoor-gemeenschappen waarin het dagelijks leven wordt gedicteerd door het watertekort. Nadat Asha, de conservator van een natuurmuseum, op een dag enkele vruchtbare klompen grond krijgt toegestuurd, ontsnapt ze uit haar gemeenschap om in de dood gewaande buitenwereld naar leven te speuren. Haar ontsnapping uit de ondergrondse maatschappij symboliseert de ontsnapping aan alle onderdrukkende regels en logica die haar wetenschappelijke nieuwsgierigheid aan banden proberen te leggen.

Daniel Kariko

Daniel Kariko

SUBURBAN SYMBIOSIS: INSECTUM DOMESTICUS (2011-2017)

Hoe goed we ook ons best doen om de natuur buitenshuis te houden, insecten vinden altijd hun weg naar binnen. In SUBURBAN SYMBIOSIS: INSECTUM DOMESTICUS onderzoekt Daniel Kariko de expansie van de menselijke habitat in buitenwijken aan de hand van levensgrote portretten van de huisgenoten die we vaak over het hoofd zien. De aanwezigheid van de insecten is het natuurlijke bijproduct van onze bezetting van hun traditionele leefgebied. Kariko stelde zijn beelden samen uit een aantal opnamen van een rasterelektronenmicroscoop en een stereoscopische microscoop. Met een juiste afstelling van de verlichting en door gebruik te maken van kleine reflectoren bereikt Kariko het portreteffect, geïnspireerd op de zeventiende-eeuwse Nederlandse meester-schilders.

Paul Kranzler & Andrew Phelps

Paul Kranzler & Andrew Phelps

THE DRAKE EQUATION (2015)

De vergelijking van Drake is een wiskundige formule uit 1961, waarmee de kans kan worden berekend om buitenaards leven te vinden. In Green Bank in de Amerikaanse staat West Virginia staan de grootste radiotelescopen ter wereld. Om ze te vrijwaren van storing, werd eromheen in de jaren vijftig de National Radio Quiet zone ingericht, een dunbevolkt gebied van dertigduizend vierkante kilometer. Zonder wifi, radiostations, telefoonmasten en alle vormen van elektromagnetische energie is dit gebied een tech-vrije zone. Paul Kranzler en Andrew Phelps fotografeerden in Green Bank, waar wetenschappers van over de hele wereld wonen, samen met de lokale bevolking, vaak families die er al honderden jaren wonen en leven van de veehouderij, de jacht en de houtzagerijen. In recente jaren kwamen hier de elektromagnetisch sensitieven bij, mensen die vluchten voor de straling van wifi en gsm – zo wordt ieders leven hier door andere codes bepaald.

Luca Locatelli

Luca Locatelli

CERN AND THE ARTISANS OF THE UNIVERSE (2014)

Het CERN, de Europese Raad voor Kernonderzoek, is een van de meest geavanceerde technologische instituten ter wereld. Meer dan elfduizend wetenschappers van over de hele wereld doen hier fundamenteel onderzoek naar elementaire deeltjes. Ze gebruiken de grootste en meest complexe wetenschappelijk instrumenten die er voor dit doel zijn gebouwd om de basisbestanddelen van materie te bestuderen: de fundamentele deeltjes. Het algemene beeld van het CERN is dat van een ruimtestation waar wetenschappers in steriele ruimtes zijn omgeven door onbegrijpelijke technologie met een hoog designgehalte. Luca Locatelli legt in CERN AND THE ARTISANS OF THE UNIVERSE echter vast hoe wetenschappers, ingenieurs en arbeiders in het CERN samenwerken alsof het een enorme werkplaats is en geeft de wetenschap zo een vertrouwd, menselijk aanzien.

Marie Lukasiewicz

Marie Lukasiewicz

ÉTUDE (2015)

De stadslandbouw groeit en wordt steeds belangrijker in het voeden van de wereldbevolking. Groenten die langs snelwegen worden verbouwd, blijken echter veel meer sporen van metalen te bevatten dan groenten uit de supermarkt en dat brengt een verhoogd risico voor de gezondheid met zich mee. Marie Lukasiewicz draait dit uitgangspunt in Étude om: wat zijn de voordelen van overmatige consumptie van groenten uit gebieden met hoge verkeersconcentraties? Ze presenteert haar serie in de vorm van een wetenschappelijk onderzoek van de fictieve Universiteit van Kryhsk, waaruit blijkt dat spectaculaire gevolgen zoals levitatie en lopen op water plaatsvinden. Daarmee zet ze vraagtekens bij de legitimiteit van de locatie van veel volkstuintjes van het gewone volk.

Marcus Lyon

Marcus Lyon

OPTOGENOME (2011-2013)

Op zoek naar een visueel antwoord op de grote thema's van onze tijd – migratie, religie, urbanisatie, wetenschap, gezondheid – creëerde Marcus Lyon nieuwe visuele talen en technieken waarin hij grotere waarheden kan communiceren. Het resultaat zijn landschappen zonder een horizon, die zijn geconstrueerd uit een myriade aan perspectieven – allemaal herkenbaar, maar verrassend nieuw. Met OPTOGENOME verkent Lyon de laatste stand van zaken van moderne laboratoria, zowel bezien vanuit een typologisch, als vanuit een emotioneel, tegendraads standpunt. Alle beelden in OPTOGENOME kwamen tot stand in samenwerking met de wetenschappers van de oncologie- en infectieziektencampus van het farmaciebedrijf AstraZeneca in het Amerikaanse Waltham, en het MRC Centre for Developmental Neurobiology van King’s College London.

David Maisel

David Maisel

PICTURING THE CONTEMPORARY IMAGINATION: SITES OF TECHNOLOGICAL RESEARCH AND PRODUCTION (2015-2017)

Onze hypermoderne wereld wordt gedreven door de allesoverheersende techniek en het geloof dat de technologische vooruitgang zo snel gaat dat de geschiedenis niet langer een deugdelijke indicator voor de toekomstige maatschappij is. In deze serie onderzoekt David Maisel hotspots van wetenschap, techniek en onderzoek, en stelt vast dat onze leefruimte door processen van industrialisatie, geo-engineering en militarisering wordt getransformeerd en gepolitiseerd. Alhoewel gewijd aan wetenschappelijk onderzoek en technologische vooruitgang kunnen deze locaties vreemd en zelfs dystopisch lijken. Met zijn beelden verkent Maisel zowel de zonnige kant van de vooruitgang als de donkere kanten van de menselijke inspanningen die zijn verpakt in het grote, technologische experiment dat onze samenleving is.
Courtesies: Yancey Richardson Gallery, New York, United States; Haines Gallery, San Francisco, United States; Ellen Miller Gallery,Boston, United States; Ivorypress Gallery, Madrid, Spain; Institute for Artist Management, Venice, United States. 

Anne Arden McDonald

Anne Arden McDonald

ATOM/PLANET (2005-doorlopend)

In ATOM/PLANET verkent Anne Arden McDonald manieren om een afbeelding op fotografisch papier te krijgen, zonder een camera of negatief te gebruiken. Ze laat zich inspireren door zowel de dialoog van de kunstenaar met zijn of haar materiaal, als de wetenschappelijke methode van hypotheses en experimenten. Ze maakt deels gebruik van welbekende processen zoals het fotogram, waarbij voorwerpen direct op het fotopapier worden gelegd en belicht. Maar in hoofdzaak gebruikt ze in de donkere kamer een onorthodoxe collectie materialen en technieken van huishoudelijke en wetenschappelijke origine. Ze polijst of schrobt het fotopapier, of gebruikt technieken waarbij ze de afbeelding door verdamping op het papier krijgt. De kringen, bollen en vegen die verschijnen, symboliseren de planeten en atomen, de macro- en microkosmos van het ons bekende leven, die ze zo zichtbaar maakt.

Agnieszka Rayss

Agnieszka Rayss

ANATOMY LESSON (2014-2017)

In ANATOMY LESSON, waarvoor ze fotografeerde in verschillende musea en anatomie-, pathologie- en forensische instituten, onderzoekt Agnieszka Rayss onze relatie met het menselijke lichaam en zijn verbeelding. Moeten we het lichaam altijd met respect behandelen, ook als we het voor wetenschappelijke doeleinden nodig hebben? Tonen we voldoende respect als we lichaamsdelen voor onderwijsdoeleinden op sterk water zetten? Met haar beelden werpt Rayss de vraag op wanneer een lichaam ophoudt een lichaam te zijn en een preparaat wordt. Maar ook: bezit anatomie schoonheid? Zijn deze objecten eigenlijk wetenschap, kunst of beide?

Larissa Sansour

Larissa Sansour

IN THE FUTURE, THEY ATE FROM THE FINEST PORCELAIN (2016)

Larissa Sansour verkent in haar film IN THE FUTURE, THEY ATE FROM THE FINEST PORCELAIN de rol van mythen als vervanger van geschiedenis, feiten en nationale identiteit. De film – een mix van archeologie, sciencefiction en politiek – draait om een verzetsgroep die grote ondergrondse voorraden verfijnd porselein aanlegt. Het doel van de leden is om de geschiedenis te beïnvloeden en toekomstige claims op hun verdwijnende land te ondersteunen. Eenmaal opgegraven zal het servies het bestaan van een vervalst volk bewijzen. Deze archeologische oorlogsvoering is een wanhopige poging van de verzetsleider om de toekomst van haar mensen veilig te stellen. Het vormt een historische interventie, waarmee ze in de praktijk een natie creëren. 

Deze film is een samenwerking met Søren Lind (Denemarken) en maakt deel uit van Sansours sci-fi trilogie. Daarin worden verschillende aspecten van de Palestijnse identiteit behandeld, tegen de achtergrond van een apocalyptisch Midden-Oosten.

Serinyà

Serinyà

NOISES FROM THE SILENT LAND (2017)

De foto's van NOISES FROM THE SILENT LAND zijn gemaakt in de oude diorama's van het Biologisch Museum in Stockholm. In de gefotografeerde kijkkasten schuilt de antropocentrische paradox, waarin dieren ons bezit én verantwoordelijkheid zijn. Een kunstmatig landschap met dode, opgezette dieren, samengesteld om de liefde voor al het levende wakker te kussen. Door gebruik te maken van de glitch-techniek, een stijlmiddel dat speelt met toevallige en doelbewuste fouten in het digitale beeld, brengt hij een verstoring aan die het beeld net zo gemankeerd maakt als de werkelijkheid die het afbeeldt. Daarmee schijnt hij tevens zijn licht over perceptie als een onbewuste daad. Door de kijker bewust te maken van de sociale en fysieke constructies waar we doorheen kijken, kunnen de geheimen van de natuur en technologie, die vol in het zicht worden verborgen, worden onthuld.

David Thomas Smith

David Thomas Smith

ARECIBO (2013)

In 1974 werd vanuit Puerto Rico de Areciboboodschap de ruimte ingestuurd om contact te leggen met buitenaards leven. De boodschap met frequentiegemoduleerde radiogolven werd verzonden tijdens de heropening van het Arecibo-radiotelescoop. Met ARECIBO brengt David Thomas Smith een visuele hommage aan de deze boodschap en reflecteert tegelijkertijd op de geboorte van de mensheid, onze groei en onze evolutie. Elke foto is een samengesteld beeld van duizenden shots van Google Maps. Ze zijn tot stand gekomen met de meest geavanceerde technieken: satellieten, vliegtuigen, internet. De landschappen, die vervormd raken door zowel natuurlijke als door de mens veroorzaakte lichtpatronen, verkennen belangrijke momenten en plaatsen in de menselijke geschiedenis, vanaf onze geboorte in Afrika. Door het grote formaat en de hoge mate van detail kan de kijker in ontzag ronddwalen in de landschappen, net zoals onze voorouders zo lang geleden ook deden.

Daniel Stier

Daniel Stier

WAYS OF KNOWING (2015)

Nieuwsgierige buitenstaanders wordt in WAYS OF KNOWING een blik gegund in de fascinerende wereld van de wetenschap. Stier fotografeerde experimentele opstellingen in laboratoria in Europa en de Verenigde Staten, in bizarre beelden die soms meer associaties oproepen met middeleeuwse martelkamers dan met de zoektocht naar kennis. In zijn eigen studio maakte hij daarnaast stillevens van experimenten – soms worden er echte natuurwetten mee aangetoond, soms zijn ze volledig ontsproten aan zijn fantasie. Door realiteit en fictie te vermengen benadrukt hij de overeenkomsten in de motivaties en obsessies in de artistieke en wetenschappelijke praktijk: beide zoeken naar antwoorden op grote vragen en worden gekenmerkt door obsessieve overtuigingen die tot een hoge mate van specialisatie hebben geleid. WAYS OF KNOWING is een metafoor voor een proces van een onderzoek met een open einde, een feedback loop van denken en doen, met uiteindelijk de sterke behoefte aan een ordening van een te complexe realiteit.

Clare Strand

Clare Strand

THE BETTERMENT ROOM – DEVICES FOR MEASURING ACHIEVEMENT (2005)

In het eerste kwart van de twintigste eeuw gebruikten Frank en Lillian Gilbreth fotografische tijd- en methodestudies om de prestaties van fabrieksarbeiders te verbeteren. Honderd jaar later onderzoekt Clare Strand het gedrag en de visuele identiteit van de postindustriële werknemer, waarbij ze zich door de beeldtaal van Gilbreth laat inspireren. In Strands studie zijn de hedendaagse arbeiders uitgerust met speciale hulpmiddelen en afgebeeld tegen lijnen en klokken om te helpen bij de bestudering van hun productiecapaciteit. De ongemakkelijke inactiviteit op de foto's laat echter zien dat de moderne activiteiten die we nu werk noemen minder duidelijk en minder makkelijk te kwantificeren zijn dan vroeger. Onderdeel van het project zijn de cyclegraphs, waarin ze de bewegingen van haar eigen handen vastlegde.
Courtesy of Parrotta Contemporary Art Gallery, Cologne, Germany 

Andrea Stultiens

Andrea Stultiens

STAYING ALIVE: DOCUMENTING THE UGANDA CANCER INSTITUTE (2012)

Foto’s speelden in de jaren zestig een belangrijke rol in de ontstaansgeschiedenis van het Uganda Cancer Institute in de Oegandese hoofdstad Kampala. De Ierse chirurg Denis Parsons Burkitt verloor op elfjarige leeftijd bij een ongeluk zijn rechteroog, maar compenseerde dat gemis ruimschoots met een fototoestel. Daarmee doorkruiste hij Afrika om kinderen met zwellingen in hun kaak, buik en benen te fotograferen, in de overtuiging dat het om een en dezelfde ziekte ging.

Door het verspreidingsgebied van de ziekte in kaart te brengen, kon hij deze in verband brengen met het patroon van malaria, dat door muggen wordt verspreid. In 1964 kreeg het officieel de naam Burkittlymfoom. Het Lymphoma Treatment Center is één van de twee klinieken van het Uganda Cancer Institute dat vervolgens opgericht werd in Kamala, in 1967, waar patienten opgenomen werden. Als onderdeel van een groter project nodigde Andrea Stultiens medisch illustratoren John Nyende en Coleb Butungi uit om tekeningen te maken, van foto’s die eind zestiger jaren in opdracht van oncologen van patienten zijn gemaakt. Deze selectie toont louter patienten met Burkitt’s Lymphoma. De vertaling van foto naar tekening beschermt de privacy van de geportretteerden. Het maakt het tegelijkertijd minder traumatisch om te kijken naar de soms shockerende gevolgen van de tumoren op het lichaam, en vermijdt taboes over gender en naaktheid die het onmogelijk zouden maken om, zeker in Uganda, deze foto’s in het openbaar te tonen.

Vivan Sundaram

Vivan Sundaram

TERRAOPTICS (2016)

TERRAOPTICS is een vervolg op een installatie van kunstenaar Vivan Sundaram met honderdduizend potscherven uit de opgravingen bij Pattanam, van de verdwenen antieke havenstad Muziris, die tweeduizend jaar geleden aan de zuidwestkust van India een belangrijke rol in de wereldhandel speelde. Voor TERRAOPTICS rangschikte hij dezelfde scherven in de donkere kamer tot kleine decors met lichtgevende fiberoptica, die elk een eigen universum vormen. Het roept het beeld op van een prehistorisch landschap, doorsneden door brandende rivieren. Met gebruik van archeologische overblijfselen vestigt Sundaram de aandacht op de aarde, die we als vanzelfsprekend beschouwen. Door het land letterlijk en figuurlijk te verlichten, creëert TERRAOPTICS een terrestrisch-optisch bewustzijn.
Courtesy of sepiaEYE, New York, United States 

Maija Tammi

Maija Tammi

POST- (2015-2017)

WHITE RABBIT FEVER toont ze onsterfelijke kankercellijnen. Ze stammen onder meer af van de beruchte baarmoederhalskankercellen van Henrietta Lacks, die in 1951 overleed. In tegenstellingen tot de meeste menselijke cellen kunnen kankercellijnen, die niet verouderen, zich onbeperkt blijven delen. Haar beelden uit VOLUNTEER 4 (HYDRA) tonen hydra, zoetwaterpoliepen van vijf tot vijftien millimeter groot die eveneens niet verouderen, wat ze biologisch onsterfelijk maakt. Als ze in stukken worden gesneden, kunnen de afzonderlijke delen zich regenereren tot een volwaardig dier. In deze serie omarmt Tammi de tastbare mogelijkheden voor het eeuwige leven en de pogingen om dat te bereiken. Het portret van de androïde Erica, uit ONE OF THEM IS A HUMAN, biedt een andere kijk op onsterfelijkheid en de menselijke, escapistische wens om de dood te slim af te zijn.

Andy Thomas

Andy Thomas

VISUAL SOUNDS OF THE AMAZON (2016)

Kunstenaar Andy Thomas maakt, wat hij noemt, audio life forms. Deze driedimensionale video-animaties reageren op geluiden, die Thomas in zijn verbeelding ziet als bewegende vormen en kleuren, vergelijkbaar met de ervaring van een synestheet wiens ene zintuig het andere beïnvloedt. VISUAL SOUNDS OF THE AMAZON toont de vogelgeluiden die Thomas opzocht in het hart van het Amazoneregenwoud. Het worden geëvolueerde, abstracte vormen in felle kleuren, zwevend, pulserend, flitsend, draaiend, gelaagde composities van flora en fauna. Zich realiserend dat veel mensen compassiemoeheid hebben, hoopt hij met zijn werk bij te dragen aan een nieuwe betrokkenheid bij het lot van het immens diverse regenwoud. Hij brengt zo twee velden samen die vaak als tegenstrijdig worden ervaren: natuur en technologie. De botsing tussen beide vormt een statement over de impact van technologie en de maatschappelijke vooruitgang op de aarde en zijn natuurlijke systemen.

Wanda Tuerlinckx

Wanda Tuerlinckx

ANDROIDS (2016-2017)

In samenwerking met Erwin Boer, die aan de TU Delft de interactie tussen mens en robot onderzoekt, reisde Wanda Tuerlinckx de wereld over om de revolutionaire ontwikkelingen in de robotica vast te leggen. De mens ziet zich het best geïncarneerd in androïden, die bewegen, voelen, praten en eruitzien als mensen – op een dag hebben ze misschien zelfs dezelfde gedachten en emoties als mensen. Ze staan op het punt om in alle geledingen van onze maatschappij te worden geïntegreerd. We zien deze ontwikkeling met zowel verwondering als huivering aan. Door de androïden met een negentiende-eeuwse calotypie-camera op papiernegatieven vast te leggen, geeft Tuerlinckx de robots de zachte, begrijpende blik van onze overgrootvaders mee.

Penelope Umbrico

Penelope Umbrico

EVERYONE'S PHOTOS ANY LICENSE (2015-2016)

Penelope Umbrico gebruikte Flickr, een website om foto's en video's te delen, om te onderzoeken hoe de volle maan wordt gefotografeerd en de foto's worden gedeeld. Hoewel er dure, gespecialiseerde apparatuur voor nodig is om een heldere, scherpe foto van een volle maan te maken, vond Umbrico tot haar verbazing op Flickr maar liefst 1.146.034 identieke, technisch goede foto's, velen ervan paradoxaal genoeg voorzien van een 'alle rechten voorbehouden'-label. Zo benoemt Umbrico de verschuivingen in betekenis en waarde die optreden wanneer de individuele, subjectieve ervaring van het getuigen en fotograferen wordt ontmaskerd als een collectieve praktijk, die hier weer in een compleet nieuwe context wordt geplaatst. Twee delen van het werk worden gepresenteerd: Everyone’s Moon 2015-11-04 14.22.59 is een video die in een razend tempo door de manen scrolt en Screenshot 2015-11-04 14.22.59 is een eraan gepaarde elf meter lange print.

Peter Voigt

Peter Voigt

THE STRANGELOVE COLLECTION (2009-doorlopend)

Sinds 2009 verzamelt Peter Voigt vintage foto's. Inmiddels bezit hij meer dan duizend oude originelen van nucleair onderzoek, de ontwikkeling van de atoombom en de eerste raketten van de Verenigde Staten. Ze zijn gemaakt tussen de jaren dertig en zeventig van de vorige eeuw. Het zijn persfoto’s over hoe je bijvoorbeeld een atoomaanval kunt overleven, of foto's die nationale laboratoria lieten maken om hun activiteiten te documenteren. Het kinderlijke enthousiasme en de wetenschappelijke onschuld die in de foto's worden tentoongespreid, kunnen worden gezien als blauwdruk voor hedendaagse wetenschappelijke expedities op onbekende terreinen. In de huidige overgangsfase tussen papieren en digitale archieven zijn vele unieke beelden indirect op de vrije markt terecht gekomen – eerst werden hele archieven verkocht, daarna braken de nieuwe eigenaren ze op in stukjes.

Jakob Weber

Jakob Weber

UNCANNY VALLEY (2013-2015)

De droom om een kunstmatige mens te creëren is in de hele geschiedenis van de mensheid zichtbaar, van de Golem, de Joodse legende van een tot leven gewekte kleifiguur, Mary Shelleys roman Frankenstein uit 1818 tot de Maschinenmensch in de Duitse film Metropolis uit 1927. Deze fictie is inmiddels realiteit geworden met de humanoïde robots die worden gebouwd in laboratoria. Ook upgraden mensen hun lichaam met technische implantaten zoals microchips met identiteitsgegevens en medische dossiers. Exoskeletten, prothesen en virtual reality-brillen breiden de bestaande vermogens van ons lichaam uit of repareren gebreken ervan. In UNCANNY VALLEY portretteert Jakob Weber deze mensen en wezens, en hun omgeving.

Hannes Wiedemann

Hannes Wiedemann

GRINDERS (2015-2016)

In kleine plaatsjes op het Amerikaanse platteland werken hackers aan de samensmelting van mens en machine. Ze ontwikkelen apparaten en gadgets om in hun eigen lichaam te implanteren en functioneren als proefkonijnen voor het transhumanisme, het geloof dat de mensheid zich door wetenschap en techniek voorbij zijn huidige fysieke en mentale beperkingen kan evolueren. Hun riskante experimenten en sterke overtuigingen tarten zowel de (medische) wetenschap als de ethiek. In GRINDERS volgt Hannes Wiedemann deze Amerikaanse gemeenschap van bodyhackers. De eeuwenlange mythe van verbeteringen, innovatie en de toekomst wordt meestal geïllustreerd met de esthetiek van gladde interfaces. Wiedemann stelt daar geïmproviseerde operaties, smerige interieurs en meedogenloze, lichamelijke foto's tegenover.

Sanne de Wilde

Sanne de Wilde

THE ISLAND OF THE COLORBLIND (2017)

Pingelap is een atol in de Stille Oceaan waar een ongebruikelijk groot deel van de bevolking geheel kleurenblind is. Het is een populaire bestemming voor onderzoekers. Neuroloog en schrijver Oliver Sacks schreef er een boek over met dezelfde titel als deze serie van Sanne De Wilde. Op het eiland maakte De Wilde traditionele zwart-witfoto's en digitale infraroodfoto's, die ze gebruikte om haar eigen begrip van kleur op de proef te stellen. Terug in Amsterdam vroeg ze kleurenblinde mensen om enkele zwart-witfoto's in te kleuren. In andere foto’s zien we geportretteerden met hun ogen tegelijkertijd open en dicht dankzij de lange sluitertijden, een verwijzing naar hun snelle knipperen met de ogen onder fel licht. Zo transformeert De Wilde het medium fotografie in een metafoor voor de grenzen van het gezichtsvermogen.

Liam Young

Liam Young

WHERE THE CITY CAN’T SEE (2016)

Liam Young presenteert ’s werelds eerste verhalende sciencefictionfilm die in zijn geheel is geschoten met de laserscannertechnologie die ook in zelfrijdende auto’s wordt gebruikt voor de navigatie. WHERE THE CITY CAN’T SEE volgt een groep jonge fabrieksarbeiders die in een zelfrijdende taxi een nacht door het Detroit van de nabije toekomst zwerven. Ze zijn op zoek naar een rave party in een verlaten fabriek, een plek waarvan ze weten dat hij bestaat, maar die door de taxi niet wordt herkend. De kijker ziet het verhaal door de ogen van de robots die de stad besturen. De arbeiders maken deel uit van een ondergrondse gemeenschap die nieuwe manieren van digitale camouflage heeft ontwikkeld om aan de surveillancesystemen van de stad te ontsnappen. Zo hacken ze de stad, op zoek naar de wildernis, voorbij de machine. DJ Stingray, voormalige tour-DJ voor de elektronische band Drexciya uit Detroit, maakte de soundtrack.

<< Terug naar expositie